»» ** ... الکمال کل الکمال ...** ««

بسم الله الرحمن الرحیم

زندگي امام باقر (علیه السلام) را با دو حديث از ایشان شروع مي کنيم ؛

حديـث اوّل :

امام باقر (علیه السلام) فرمودند:

« عالِمٌ يَنتَفِعُ بِعِلمِه اَفضَلُ مِن سَبعينِ اَلف عابِد »

«عالمي که ازعلم او بهره ببرند ، بهتر از هفتاد هزار عابد است ! »

(بحارالانوار، ج 78 ،ص 173)

هفتاد هزار چقدر مي شود؟!

هفتاد هزار عابد کارشان به اندازه يک عالم که يا خودش از علمش بهره ببرد ، يا

دیگران از علمش بهره ببرند هم نمي شود.

امام (علیه السلام) مي فرمايد

کسي که در اين مسير قدم بردارد ـ مسير علمي که مفید باشد ، علمي که به کار بيايد. به چه کار بيايد؟

مسلّم است ، در مسير آخرت بکار بيايد. ـ وجود يک چنین عالمی برتر از وجود هفتاد هزار عابد است.

به همين نسبت حساب کنيد

در ايام ماه مبارک رمضان کدام کار بهتر است، صرف عبادت يا کسب علم؟!

علم چيست؟
آن علم اوليه که موردنظر هست، علمي است که در مسير زندگي ابدي بکار بيايد، و نه فقط در مسير زندگي دنيوی .

ادامه دارد...

حديـث دوم :



امام باقر (علیه السلام) مي فرمايند:

« الکَمالُ کُلُّ الکَمالِ اَلتَفَقَّهُ في الدّين وَ الصَّبرُ عَلی النائِبَة وَ التَقديرِ المَعيشَة »

(بحار الانوار ،ج 78 ،ص 172 )



آیا ما دوست داريم کامل بشويم يا نه؟

همه انسانها دوست دارند به کمال برسند ؛ اگر دنبال اين نبودند ،
دنبال تحصيل هم نمي رفتند تا از دبيرستان وارد دانشگاه بشوند،
بعد به فوق ليسانس بيايند ،به دکترا بروند و همین طور به دنبال اين باشد که به مرحله ديگر برسند.

همه به دنبال کمال هستند، اما راه کمال کجاست؟ الان اگر کسي بخواهد به طرف کوه البرز برود ، اگر به سمت جنوب تهران برود ، هرگز به کوه البرز نمي رسد.

دنبال کمال هست ولي مسير را اشتباه رفته.

امام(علیه السلام) مي فرمايند کمال درچيست؟

هر چيزي کمالي دارد، چه موجود زنده چه موجود جامد. کمال يک اتومبيل در چيست؟

به چيزي برسد که انسان سوار شود و استفاده کند. اگر اين کار انجام نشود اين ماشين فايده اي ندارد، به چه کار مي آيد؟

الان روي کرۀ ماه پر از اتومبیل باشد ،مثلاً 2 ميليون، وقتي کسي نباشد که سوار آنها شود، به چه کار مي آيد؟

کمال يک گوسفند به چيست؟ به آنجايي برسد که در آخر ذبح شود و غذاي يک انسان بشود. هر موجودي، کمالي دارد …

کمال انسان در چيست؟ از چه راهي و چطور مي تواند به کمال برسد؟کمال انسان آيا در اين است که من تلاش کنم بروم پرورش اندام و عضلات بازویم را دو برابر کنم. و یا ...


کمال انسان چيست؟

کمال انسان در کل اين است که به بهشت برود . وقتي به بهشت مي رود که در اينجا-دنیا- عبد خدا باشد و قرب به خدا پيدا کرده باشد ؛ قيمت انسان اين است که به آنجا برسد.


اميرالمومنين (علیه السلام) مي فرمايند:

« خودتان را ارزان نفروشيد، قيمت روح شما و بدنهاي شما همه بهشت است. »

اما امام باقر (علیه السلام) مي فرمايند:

كمال انسان در اين دنيا به اين است که سه کار را انجام دهد:

1- التفقه في الدين :

نمی گویند به انتهای دین برسد ، بلکه می فرمایند به فهم عمیق در دین برسد ، یعنی دین باوری خود را عمیق و دقیق کند .

اول دنبال دين بروید ،و بعد هم آن را خوب ياد بگيرد. پيش اهلش بروید ،کسي که آشنا به اين مسائل است. وقت بگذاريد ، همينکه قدم بگذاريد و لحظه لحظه به اطلاعات شما افزوده شود اين مورد پسند و رضاي خداي متعال است. اين تفقه در دین است.

2- الصبر علی النائبة ) صبر بر حوادث و مصیبت ها و گرفتاری ها : (

یعنی گرفتاری تمامی ندارد؛ هيچ وقت فکر نکنيد از اين مرحله گذشتيم، خلاص شديم وديگر گرفتاريمان تمام شد.برای خودمان صبر کنیم و در برطرف کردن مشکلات ديگران سعی کنیم !

براي خود صبر داشته باشيم ، به صبر پاداش مي دهند :« و بشر الصابرين »

عبادت همه اش نماز نيست، اگر خبر فوت هم آوردند و انّالله... گفتند و… صبر کردن پاداش دارد.

در سوره « والعصر »خدا به همه روزگار قسم یاد می کند که همه انسانها زیان کارند، مگر دو دسته:

« الا الذين امنوا و عملوا الصالحات و تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر »
« ... و کساني ضرر نمي کنند که همديگر را سفارش به صبر مي کنند و ... »

من و شما باید دائماً یکدیگر را به صبر تواصی و سفارش بکنیم

:«استعينوا بالصبر (روزه) و الصلاة ... ». صبر یعنی شکر خدا را به جا آورد و ناسپاسي نکند وبه یکباره همه چيز را زير پا نگذارد.

3- تقدير المعيشه ( برنامه ريزی مادی ومعنوی) :

برنامه ریزی مادي یعنی درآمد خودت را مشخص کن ، نه خيلي اسراف کاري کن، نه خيلي بخل بروز ، به اندازه اي که خدا روزي ات را مشخص کرده خرج کن .

مثال: پدر علامه محمد باقر مجلسی صاحب بحار الانوار ، ملا محمد تقی مجلسی بوده اند که ایشان برادری به نام ملا محمد صادق داشتند و نام پدر این دو برادر ملا مقصود علی بوده .

زمانی ملا مقصود علی به مسافرت رفت . او یک مغازه کوچکی داشت که آن را اجاره داده بودو به خانمش گفته بود

که اجاره مغازه را بگیر و خرج این دو پسر بکن تا درس بخوانند .

این دو برادر پیش استادی به نام ملا عبدالله می رفتند و با کمترين امکانات یعنی 14 غاز به واحد پول آن زمان که از آن فرد می گرفتند، درس مي خواندند . استاد زمانی که اين سختي آنها را دید،

خودش در يک روز عيدي 3 تومان به اينها داد و گفت: اين عيدي شماست و براي خانواده خرج کنيد. ملا محمدتقي خیلی پسر عاقلی بود و گفت :

من بدون اجازه مادرم کاری انجام نمی دهم ، اول اجازه بدهید من از مادرم اجازه بگیرم . او پیش مادرش رفت و موضوع را گفت . مادر پیش استاد آمد و ضمن تشکر گفت :

اجازه بدهید تا این مبلغ را نپذيرم براي اينکه اگر اين را خرج کنم، گشايشي در زندگي آنها پديد مي آيد و چند روز بعد من باید دوباره با همان 14 غاز اينها را اداره کنم و آن موقع ديگر راضي به اين اندازه نيستند و فکر مي کنند که هميشه بايد اين طور باشد.
این حالت صفای باطن این خانم باعث شد که ملا محمد تقی مجلسی و همچنین ملا محمد صادق که الآن در اصفهان دفن هستند جزء عالمان بزرگ دین بشوند . و ایشان این چنین زندگی را در حد متعادلی نگه می داشتند .

مشخصات اولیه امام محمد باقر (علیه السلام)

ابتدا خصوصيات مختصر شناسنامه اي ایشان را بگویيم:

امام پنجم :

امام محمد باقر (علیه السلام)

نام:
محمد (علیه السلام)

لقب:

باقر

-------------------------------------------------------
« باقـر » یعنی شکافنده علوم ؛ مگر علم را مي شود شکافت؟

با چه چيزي؟

آیا اگر طرز کار را به من بگويند و من ياد بگيرم به اين شکافتن مي گويند؟

علم در اصل چيست که بشود شکافت؟

در روایات آمده است :

« مَن اخلص لله اربعين صباحاً ،»

«هر کس چهل صبح برای خدا خالص شود»

یعنی از صبح تصمیم بگیرد که خدايا کارهايي که مي خواهم انجام بدهم فقط براي توخالص باشد و يک ذره هم نمی

خواهم ریا بکنم، نتیجه اش این میشود:

« جري الله ينابيع الحکمه من قلبه علي لسانه »

«خدا چشمه هاي حکمت را از قلبش به زبانش جاري مي کند».

یعنی معلوم می شود علم تنها این نیست که یک سری مطالب را بخوانیم و حفظ کنیم بلکه چیز دیگری هم هست و

آنرا اینگونه تعریف کرده اند:

« العلم نورٌ يقذفُه الله في قلب من يشاء »

«نوري است که خدا در دل هر کس بخواهد مي اندازد.»

یعنی امام باقر (علیه السلام) علاوه بر علومي که از طريق پيامبر اکرم (ص) به ايشان رسيده و تا قيامت را خبر دارند،

در آن و لحظه هم از درونشان علم مي جوشد و بيرون مي آيد.

اميرالمومنين (علیه السلام) فرمودند :

پيامبر اکرم (ص) هزار باب علم براي من گشود، که هر بابي خود هزار باب ديگر داشت!

امام (علیه السلام) چه طوری باقر و شکافنده علوم است؟

نمونه هايي از این را می گوييم تا بفهميم اينها واقعاً چه کساني هستند و چه کساني را متأسفانه امروز در جامعه در

بسیاری از اماکن علمي ، اعتقادي و مذهبي داریم فراموش مي کنيم .

امام باقر (علیه السلام) درسال 57 هجري متولد شدند و واقعه کربلا در سال 61 هجری اتفاق افتاد ،

لذا ایشان در کربلا 3 سال و اندی داشتند . یعنی ایشان هم در کنار امام سجاد (علیه السلام) و امام حسین (علیه السلام) در کربلا حضور داشتند و پس حضرت زينب کار عظیمی داشتند که باید از

امام حاضر یعنی امام حسین(علیه السلام)

و پس از شهادت ایشان از امام حاضر دیگر یعنی امام سجاد(علیه السلام)

و همچنین پسر ایشان را که باید بعد از امام سجاد(علیه السلام)

امام مردم باشد نگهبانی می کردند.

ایشان در شهر مدينه، در مقابل باب جبرئيل که کوچه بني هاشم بوده در خانه امام سجاد(علیه السلام) به دنیا آمدند .

کنيه:

ابوجعفر

القاب دیگر امام باقر(علیه السلام):

شاکر( این صفت در امام باقر (علیه السلام) خیلی ویژه بود .)، هادی ، امین ، شبیه (چون ایشان شبیه پیامبر اکرم (ص) بودند .)

پدر:

امام سجاد (علیه السلام)

مادر:

فاطمه دختر امام حسن (علیه السلام)
یعنی دوباره نسل ائمه ما از امام حسن (علیه السلام) و امام حسين (علیه السلام) ادامه پیدا کرد .

فاطمه دختر امام حسن(علیه السلام) مقام بسیار بالایی داشتند به طوری که امام صادق (علیه السلام) در مورد ایشان می فرمایند:

من یکبار شاهد بودم که فاطمه کنار دیواری نشسته بود و دیوار داشت می ریخت که او گفت : نریز ، صبر کن . و دیوار ایستاد و فاطمه کنار آمد و بعد دیوار افتاد. که بعد از آن حادثه امام سجاد(علیه السلام) صد دینار به عنوان صدقه دادند و این نشان می دهد که بعد از رفع حادثه هم می شود به شکرانه دفع آن صدقه داد .

ایشان 3 سال با امام حسين (علیه السلام ) و 34 سال با امام سجاد(علیه السلام) بودند.

مدت امامت : 19 سال

مدت زندگی : 57 سال

شهادت: 114 هجري

نمونه هايي از علوم غیبی امام باقر (علیه السلام)

دوران بنی امیه یکی از سر سخت ترین دوره هاست و در زمان امام سجاد (علیه السلام) بسیاری از شیعیان مدینه قبلاً در حادثه کربلا کشته شده بودند و کسی باقی نمانده بود و امام سجاد (علیه السلام) تنها بودند.
ایشان 34 سال امامت کردند و سعی کردند شخصیتهایی را بپرورانند و حالا زمان امامت امام باقر (علیه السلام) فرا رسیده و اولين کار ایشان نشان دادن جايگاه خودشان است ، که اين بزرگواران چه کساني هستند ، تا مردم بتوانند با شناختي که از آنها پيدا مي کنند به دنبال ایشان حرکت کنند.

نمونه های زیر از بخش دوم جلد 46 بحار الانوار که به زندگی امام باقر (علیه السلام) اختصاص دارد ، ذکر شده است .

1- ابو بصير نقل مي کند:

با امام باقر (علیه السلام) داخل مسجد مدينه شديم. ديدم عده اي از مردم از مسجد خارج و عده اي داخل مي شوند. امام (علیه السلام) فرمودند:

ابي بصير از مردم بپرس من را مي بينند؟

[

b] و من سراغ مردم رفتم و پرسيدم:

شما ابا جعفر (علیه السلام) را دیدید؟

گفتند:

نه؟

در اين ميان ديديم [b]ابوهارون مکفوف، که فردی نابينا بود آمد. امام (علیه السلام) اشاره کردند که از او بپرس.

پرسيدم:

[b]« هَل رَأَيتَ اَبا جَعفَر(علیه السلام) ؟» «اباجعفر (علیه السلام) را ديدي ؟»


گفت:

مگر همان نيست که آنجا ،کنارت ايستاده!

گفتم تو از کجا مي داني؟

پاسخ داد: «وَکَيفَ لا أعلَمُ وَهُوَ نوُرٌ ساطِع » « چه طور نشناسم در حالي که امام (علیه السلام) نور درخشان است!»

2- ابوبصير می گوید:

دیدیم امام (علیه السلام) به مردي که از آفريقا آمده بود فرمودند :

حال راشد چطور است؟

او گفت: من وقتي آمدم او سالم بود، زنده بود و به شما سلام رساند.

امام (علیه السلام) فرمودند : خدا رحمتش کند.

او گفت: مگر مُرد؟ امام (علیه السلام) فرمودند : بله، 2 روز بعد از اينکه تو از شهرت خارج شدي از دنيا رفت.

آن مرد گفت:

او نه مريض بود و نه دردي داشت؟ امام (علیه السلام)فرمودند مگر قرار است هر کس می میرد به خاطر درد یا مریضی باشد ؟

ابوبصير از امام (علیه السلام) پرسيد:

آن مرد کيست؟

امام (علیه السلام) فرمودند:

او يکي از دوستان ماست ؛ و بعد فرمودند : « أتَرَونَ أن لَيسَ لَنا مَعَکُم أعيُنٌ ناظِرَة وَ أسمَاعٌ سامِعَة ، بِئسَ ما رَأيتُم وَ

اللهِ لا يَخفَی عَلينا شئٌ مِن أعمالِکُم فَاحضُرُونا جَميعاً وَ عَوِّدُوا أنفُسَکُم الخَير وَ کوُنوُا مِن اَهلِهِ تُعرَفوُا فَاِنِّی بِهذَا آمُرُ

وُلدی وَ شيعَتیِ » « آيا شما فکر مي کنيد که ما چشماني نداريم که با آن شما را ببنيم و گوشهايي که سخنان شما

را بشنويم؟! اگر اينطور فکر کنيد بد فکر کرده ايد. به خدا قسم هيچ چيز از اعمال شما بر ما پنهان نيست ! پس همۀ

شما خود را در مقابل ما حاضر ببينيد، و خودتان را به کار خير عادت بدهيد ، و از اهل خیر باشید تا به آن شناخته

شويد؛ و من فرزندان و شيعيانم را به این سفارش مي کنم.