کنه تاولی گلابی

کنه تاولی گلابی اولین بار در دنیا در سال 1870 میلادی از اروپا گزارش شد. در ایران اولین بار در سال1328 گزارش شد. مناطق انتشار :کنه تاولی گلابی در استان های ؛گیلان ، مازندران ، فارس ، اصفهان ، اطراف تهران و قزوین به شدت شیوع دارد.میزبان هااین کنه علاوه بر گلابی از روی سیب ، به ، زالزالک و زبان گنجشک نیز گزارش شده است.

شکل شناسی :
از این گونه دو نژاد گزارش شده که یکی به جوانه حمله کرده و دیگری روی برگ ایجاد گال8 می نماید. تفکیک دو گونه بر اساس نسبت طول بدن به عرض آن ، تعداد حلقه های روی بدن ، و موقعیت موهای شکمی از یکدیگر انجام می شود. افراد بالغ کنه های بسیار کوچکی هستند که طول بدنشان در حدود 200 – 160 میکرون و به رنگ صورتی و گاهی سفید هستند. در تمام مراحل زیستی دارای 2 جفت پا هستند. سرو سینه متصل بوده و روی بدن دارای خطوط عرضی مشخص هستند . این گونه دارای دو جفت موی حسی بلند در سطح زیرین نیمه جلویی بدن است و 1 جفت موی حسی کوتاه در انتهای شکم دارد. در انتها و نزدیکی انتهای بدن دو برجستگی منتهی به مو وجود دارد . ناخن پروش نیز 4 پره دارد.

تخم :

تخم ها به شکل بیضی هستند ،سفید رنگ و به طول 50 میکرون.

خسارت :

نژاد برگی تولید تاول هایی در سطح زیرین برگ های سیب و گلابی می کند. این علامت با تشکیل تاول های کوچک سبز مایل به قرمز شروع شده و غالباً به سختی دیده می شوند ولی با پیشرفت آن گال ها واضح تر و قرمز تر می شوند . در سطح فوقانی ابتدا لکه رنگ پریده تر دیده می شوند و پس از مدتی بافت های خسارت دیده مرده و لکه های مزبور به رنگ تیره در می آیند. در سطح تحتانی برگ ها ناحیه آسیب دیده کرک دارو برجسته بوده و دارای اپیدرم شل و چروکیده است که شکلی تاول مانند به آن می دهد.

این تاول ها در دو طرف رگبرگ میانی تشکیل می شوند. با ادامه آلودگی لکه ها به هم متصل شده و سطح وسیعی از سطح برگ را می گیرند.برگ های آلوده ممکن است پیچیده و بد شکل شوند . این خسارت ممکن است بر روی شاخه و گاهی نیز میوه صورت پذیرد و باعث ریزش میوه نیز گردد.

نژاد دوم به جوانه های میوه وارد شده و خسارت شدیدی وارد می کند و ریزش غیر عادی گل و میوه ها را باعث می شود، اما تاول ایجاد نمی کند. خسارت شدید این کنه در زمستان وارد می شود . در این موقع از سال جوانه های میوه مورد حمله قرار گرفته و ممکن است منجر به از بین رفتن کامل میوه گردد. میوه های خسارت دیده بد شکل و پوستک دار است . در درخت نیز ضعف عمومی دیده می شود. خسارت این نژاد شبیه خسارت ناشی از سرما زدگی است. خسارت وارده به میوه جدی ترین خسارت وارده توسط گال گلابی است که در نتیجه تغذیه کنه از میوه است و باعث ایجاد لکه های قهوه ایی و چوب پنبه ای با توقف رشد بافتی می شود و میوه ها بد شکل می شوند.

زیست شناسی :
نژاد برگی این کنه در جوانه ها زمستان گذرانی می کند و لی دارای دیاپوز واقعی نیستند . فعالیت این نژاد به طور خلاصه شامل :
- تخم ریزی از اوایل بهار تا اوایل پاییز
- زمستان گذرانی در طول ماه های زمستان
- ایجاد تاول در اوایل بهار روی برگ ها
- ریزش احتمالی برگ های مسن
- تعدادی از کنه ها در پاییز به همراه برگ ها افتاده و تعدادی برای زمستان گذرانی به داخل جوانه ها می روند.

نژاد جوانه های بر خلاف نژاد برگی زمستان گذرانی نداشته و در طول زمستان فعال بوده و تخم ریزی می نماید. این نژاد از نیمه اول خرداد شروع به حمله به جوانه های میوه در حال رشد می کنند و تعدادی موفق به نفوذ می شوند . مشخص ترین علامت شل و باز شدن کامل جوانه است و تا مهر ماه جوانه ها ریزش پیدا می کنند. آلودگی متوسط تا شدید این نژاد باعث قهوه ای شدن جوانه های میوه در اوایل فصل و باز شدن نامنظم آنها می شود.
به طور کلی درختان آلوده ضعف عمومی دارند و گل ها ریزش می کنند و یا تبدیل به میوه نمی گردند. این گونه در شرایط گرم و مرطوب شرایط بهتری دارد که درست برعکس شرایط اپتیمم در خصوص پسیل گلابی است و با توجه به سم پاشی های گسترده ای که بر علیه سایر آفات گلابی صورت می گیرد بیم طغیان این آفت در آینده می رود.

جداسازی 2 نژاد کنه گالی گلابی با استفاده از موارد زیر امکان پذیر است:


فرم تاولر فرم جوانه فوارا
تخم گذاری اواسط اسفند تا اواخر مهر اواخر شهریور
زمستان گذرانی حالت دیاپوز دروغی و غیر فعال فعال د داخل جوانه های درحال تخمریزی
فعالیت نفوذوتخمریزی در داخل برگ و گالزایی بدشکلی برگ وجوان های گل


روش های کنترل :

الف – بیولوژیکی

ب – شیمیایی :
با توجه به سیکل این کنه سم پاشی در بهار و اوایل تابستان هیچ تاثیری در محصول همان سال ندارد بنابر این بایستی به محافظت محصول در سال بعد اندیشید و کنه ها را قبل از تشکیل جوانه های میوه جدید از بین برد. بهترین زمان کنترل از زمان باز شدن جوانه تا موقعی که برگچه های جوانه های جدید برای حمله کنه ها به حد کافی شل شده اند . چرا که در این زمان کنه ها در روی درخت آزاد هستند . کنترل فرم زمستان گذران این کنه بهتر است با کرم سیب تلفیق شود .ترکیبات توصیه شده عبارتند از : سوین و ترکیبات گوگردی ، البته استفاده از الوارال به میزان 5 در هزار و یا کبوتکس به نسبت 7.5 در هزار نیز توصیه شده است .