نمایش نسخه قابل چاپ
در ایه 78سوره حج می فرماید:
و در راه خدا جهاد کنید انچنان که حق جهاد است اوشمارا برگزید و در کار دین برای شما رنج و مشقتی قرار نداد
این همان ایین پدرتان ابراهیم است او شما را پیش از این در کتاب مسلمان نامید تا اینکه پیامبر گواه برشماباشد
و شما گواه برمردم پس نماز را به پادارید و زکات بدهیدو به خداتمسک جویید که اوست سرپرست شما
پس چه سرپرست خوب و چه یاور خوبی است
معنای گواه بودن پیامبر چیست ؟
«وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ هُوَ اجْتَباكُمْ وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّةَ أَبيكُمْ إِبْراهيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمينَ مِنْ قَبْلُ وَ في هذا لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهيداً عَلَيْكُمْ وَ تَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ فَأَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ اعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصيرُ»
و در راه خدا جهاد كنيد، و حقّ جهادش را ادا نماييد! او شما را برگزيد، و در دين (اسلام) كار سنگين و سختى بر شما قرار ندارد از آيين پدرتان ابراهيم پيروى كنيد خداوند شما را در كتابهاى پيشين و در اين كتاب آسمانى «مسلمان» ناميد، تا پيامبر گواه بر شما باشد، و شما گواهان بر مردم! پس نماز را برپا داريد، و زكات را بدهيد، و به خدا تمسّك جوييد، كه او مولا و سرپرست شماست! چه مولاى خوب، و چه ياور شايسته اى! (حج، 77)
با سلام و درود
ابتدا به معنای «شاهد بودن» می پردازم. دو معنایی که در این جا مطرح است عبارتند از:
1. «شهود» به معناى مقياس سنجش و الگو بودن است، يعنى پيامبر صلی الله علیه وآله اسوه و الگوى امت خويش است.
2. «شهود» به معنای شاهد و گواه بودن است، یعنی پیامبر صلی الله علیه وآله گواه و شاهد بر این است که پیام الهی را به مردم ابلاغ فرموده است.
با توجه به این که در باره اسوه و الگو بودن پیامبر صلی الله علیه وآله، در آیه دیگری (احزاب، 21) بطور مستقل اشاره شده است و بنای بر تکرار نیست؛ لذا معنای دوم یعنی گواه و شاهد بودن، اولویت و ترجیح دارد.
بیان تفسیری:
"شهيد" به معنى شاهد از ماده شهود، به معنى آگاهى توأم با حضور است.
شاهد بودن پيامبر (ص) بر همه مسلمان ها به معنى آگاهى او از اعمال امت خويش است، و اين با روايات "عرض اعمال" و بعضى از آيات قرآن كه به آن اشاره مى كند كاملا سازگار مى باشد، چرا كه طبق اين روايات اعمال همه امت را در عرض هفته به حضور پيامبر (ص) عرضه مى دارند، و روح پاك او از همه اين ها آگاه و با خبر مى شود، بنا بر اين او شاهد و گواه اين امت است. (تفسير نمونه، ج 14، ص 184)
نکته:
اشاره کردن به امت و اراده کردن افراد خاصی از آن ها، در آیات دیگر قرآن هم آمده است، مانند آیاتی (بقره، 47 و 122) که فضیلت و برتری بنی اسرائیل بر عالمیان را بیان می کند، ولی روشن است که معنای آن ها این نیست که تک تک بنی اسرائیل بر عالمیان برتری دارند، بلکه به خاطر وجود بعضی از آن ها است که با بودن آن ها، بنی اسرائیل برتر دانسته شده است.
به بیان علمی، وصف بعض را به کل نسبت داده است چرا که آن بعض از آن کل، و در بین آن ها هستند.
در این جا هم همین گونه است و اشاره به افراد خاصی از امت اسلام دارد یعنی معصومین علیهم السلام.
بنابر این، شاهد بودن امت اسلام ـ که در این آیه و در آیه 143 بقره اشاره شده ـ به این معنا است كه در اين امت كسانى هستند كه شاهد بر مردمند و حضرت رسول صلی الله علیه وآله نیز شاهد بر آنان است.
__________
(ر.ک: ترجمه الميزان، ج 1، ص 485؛ تفسير نمونه، ج 14، ص 184)