عناصر شهری

عصری را که در آن زندگی می کنیم ، عصر انقلاب علمی و فنی نامیده اند. و این بدان مفهوم است که تحولات علم و فن که ویژگی انقلابی یافته است، به اهرم اصلی دگرگون سازنده ي جهان بدل شده است.
بدین سبب، ضرورت دستیابی به پیشرفتهای علمی برای کشورهای در حال توسعه، امروزه تفنن نیست ، حتی ضرورت تنها هم نیست، ضرورت گریزناپذیر و عاجل است. مسئله مرگ و زندگی است.
جای ما در این میانه کجاست؟
درباره ي آن ضرورت چه فکر کرده و چه تدبیری اندیشیده ایم؟
دشواریهای زندگی و از همه مهمتر کادر جامعه ای که درگیر مشکلات جدی بوده و هنوز برای بخش بزرگی از مردمش مسئله ای سرپناه (آنهم نه مسکن ) مسئله ای جدی و حاد است، شاید بتواند توجیه گر آن تفکری باشد که پرداختن به مسائل علمی را تفنن می دادند، لیکن برای غلبه بر دشواریهای کنونی چاره ای جز تلاش برای مجهز شدن به امکانات و دستاوردهای انقلاب علمی و فنی باقی نمی ماند.
اما به این امر نیز باید توجه نمود که مجهزشدن به این امکانات و دستاوردها، که عنصر فرهنگی مهمی را نیز در بطن خود دارند، مسئولیت سنگین تری را بر دوش ما قرار می دهد. آنچه با علم پیشرفته تر می آید، فرهنگ ویژه يي خود را به همراه می آورد. استفاده از دستاوردهای آن علم، مسئولیت خاصی در زمینه ی انطباق آن فرهنگ ویژه بر فرهنگ ملی ما ، ایجاب می نماید.
ما مدعی بر عهده گرفتن این مسئولیت خطیر نیستیم، لیکن تلاش می کنیم تا به سهم و در حد توان خویش ، با نشر تجربیات و دستاوردهای علمی و فنی در زمینه ي شهرسازی و معماری ، پاسخی به آن ضرورت ارائه کرده باشیم.

لئون کریر در مقاله ای که ترجمه ي آنرا پیش رو دارید، با دیدگاه پست مدرنیستی
به تشریح عناصر شهری پرداخته و نظریات لوکوربوزیه و گروپیوس را در این رابطه مورد انتقاد
قرار می دهد.
توجه ي اصلی لئون کریر در عناصر شهری به بلوک ساختمانی معطوف است و بلوک
معطوف است و بلوک ساختمانی را مهمترین عنصرگونه- شناساند در ترکیب فضاهای شهری و
عنصر کلیدی در هر الگوی شهری می داند. او دراین مقاله به بررسی رابطه ي بلوک ساختمانی
با فضای شهری پرداخته و مقیاس ، اندازه وجهت استقرار بلوکها را مورد بحث قرار می دهد.
نویسنده در انتهای مقاله به تشریح پروژه ي مرکز برلن غربی می پردازد که به اعتقاد
او نتیجه ي مستقیم تا ملات و نظرات وی در مورد اندازه ي بلوک شهری است.
امید است این مقاله بتواند زمینه ي مناسبی را جهت مقایسه يي دو دیدگاه" پست
مدرن" و "مدرن" نسبت به عناصر شهری به دست دهد.
-2-
عناصر شهری
لئون کریر
مقایسه ای در مقیاس برابر، نشان می دهد که تا چه میزان ناحیه بندیهای شهری رو به
تلاشی می رود و این تلاشی، نه فقط از نظر کالبدی یا عملکردی، بلکه بالاتر از همه از
نظر اجتماعی صورت می پذیرد. پیچیدگی اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و میزان تراکم
شهر وین در دوران پیش از صنعتی شدن ، نمی توانست عریانتر از این در تقابل با تهی
بودگی اجتماعی و فرهنگی هوف به نمایش گذارده شود. یک شهر تا حد یک تظاهر هنری
صرف تنزل یافته است.
اگر پیوسته در این مقاله از شهر اروپایی يا بلوک بندی و خیابان بندی سنتی شهری سخن می گویم، منظورم شهر دوران پیش از صنعتی شدن، یعنی شهری با عملکردهای مختلط و بدون وسایل مکانیکی حمل و نقل است.
همچنین منظور من از ذکر بلوک ساختمانی مدرن نیز ، بلوکهای مسکونی و غیرمسکونی قرن نوزدهم و نیز بلوکهای حاشیه ای قرن بیستم است. من تمامی گونه شناسیهای ممکن معاصر مانند زیلنبو(1) و بلوک برج مانند را از این بحث مستثنی کرده ام و بنابراین تمام توجه خود را بر آن اشکال ساختمانی متمرکز ساخته ام که در آنها می توان رابطه ای دقیق و دیالکتیکی ما بین نوع ساختمان ، شکل قطعه و نوع فضای عمومی را مورد تحقیق قرار داد.


-3-
ملاحظات عمومی
هدف من از این مقاله، ارائه ي نقدی فرهنگی و ریخت شناسانه از تحول دردناک و غریب بلوک شهری است. پس از سالها بحث و تفکر، متقاعد شده ام که نه دلیل صرفا اقتصادی و نه فنی ، هیچیک علل اصلی سیرتخیلی تحول
معماری
برنامه ریزی و طرح ریزی
شهری و منطقه ای

عناصر شهری
لئون کریر