"خان" و اهمیت آن دراسلحه

به برجستگی های مارپیچ درون لوله اسلحه خان گفته می شود .برخلاف این تعریف ساده عملکرد و وظیفه ی خان دراسلحه چندان ساده نمی باشد . تاریخ ابداع خان یا همین برجستگی های مارپیچ به زمان جنگ های داخلی آمریکا بر می گردد .یک ژنرال شمالی برای سربازان خود اسلحه هایی دارای خان طراحی نمود و بدین ترتیب برد سلاح آنها حدود 200متر افزایش یافت .بنابراین آنها سربازان جنوبی را قبل از اینکه درتیرس تفنگ هایشان قرارگیرند به راحتی هدف قرارمی دادند .



نا گفته پیداست که دراثراین امتیاز چه شکست های سنگینی بر ارتش جنوب یا طرفداران برده داری وارد گردید .(جنوبی ها عمدتا صاحبان مزارع بودندوشمالی ها صاحبان صنایع ).اگرشما بخواهید یک مرمی را درون لوله به حرکت درآورید وجود این شیارها مانع خواهد گردید ولی فشارگاز ناشی از انفجار باروت این کاررا انجام می دهد و موجب ایجاد شیارهایی بر روی مرمی که عمدتا از فلزات نرمی مانند روی باهسته ی سربی و... ساخته می شود می گردد و آن را به سرعت دورانی درحدود 20تا 25 هزاردور در دقیقه می رساند . فشارگاز باروت درون لوله اسلحه ازمرتبه چند صد مگا پاسکال است .(فشارگاز درون محفظه ی موشک ازمرتبه ی چند مگا پاسکال می باشد).اما وجود خان درون اسلحه باعث تأخیر در خروجی مرمی می شود و در نتیجه فشارگاز بالاتری اثر می نماید و سرعت خروج مرمی و انرژی جنبشی آن بیش تر می شود. همچنین سرعت دورانی بالا، باعث پایداری در هنگام حرکت و برخورد به هدف از قسمت نوک می شود .
نکته مهم دیگر این است که گلوله در هنگام برخورد براثر حرکت دورانی گنگ می خورد و جراحت بسیار شدید و بعضا غیرقابل پیش بینی دربافت به وجود می آورد .
جنس خان همانند لوله اسلحه است وبه روشهایی ما نند خان کشی ،خان مالی ،خان کوبی وماشین کاری الکتروشیمیایی با توجه به کالیبر سلاح و کاربرد آن تولید می شود. سلاح هایی مانند توپهای دورزن با کالیبر بالا نیزبعضا دارای خان می باشند .