نرمافزارهای جاسوسی و مقابله با آنها
نرمافزارهای جاسوسی و مقابله با آنها (۱) نرمافزار جاسوسی چیست؟
حتما تاحالا برایتان پیش آمده است که در حال کار با اینترنت ناگهان پنجرههای مختلف زیادی بدون میل شما باز میشوند که اصطلاحا popup windows نام دارند و وقت زیادی را باید برای بستن آنها صرف کنید. اگر در آن موقع کمحوصله باشید سریعا از کوره در میروید! این مطلب به شما کمک میکند که متوجه شوید این پنجرههای مزاحم از کجا میآیند.
نرمافزار جاسوسی هر نوع فناوری یا برنامه روی کامپیوتر شماست که اطلاعات را بطور پنهانی جمعآوری میکند. این دیتا سپس به تبلیغکنندگان یا به سایر گروههای علاقهمند فروخته میشود. نوع اطلاعاتی که از کامپیوتر شما جمعآوری میشود متفاوت است. بعضی نرمافزارهای جاسوسی فقط اطلاعات سیستمی شما را ردیابی میکنند – مانند نوع اتصال شما به اینترنت و سیستمعامل کامپیوترتان . بقیه نرمافزارهای جاسوسی اطلاعات فردی را جمعآوری میکنند ـ مانند ردگیری عادات و علائق شما در هنگام کار با اینترنت و یا گاهی بدتر، با فایلهای شخصی شما سروکار دارند. نرمافزار جاسوسی بدون رضایت و اجازه کاربر نصب میگردد. (چنانچه به یک شرکت اجازه جمعآوری دیتا را بدهید، دیگر نام این عمل جاسوسی نیست، بنابراین همیشه قبل از اجازه دادن، موارد افشای دیتا بصورت آنلاین را با دقت بخوانید). بعضی افراد به جاسوسی عمومی که گرایشات اینترنتی و نرمافزاری را ردگیری میکند تا جاییکه اطلاعات مشخصه فردی را شامل نشود، اعتراضی ندارند. اما بقیه به هر نوع دیتایی که بدون اجازه از کامپیوترشان برداشته میشود، معترض هستند. بهرحال، نرمافزار یا ابزاری که این اطلاعات را جمعآوری میکند، نرمافزار جاسوسی نامیده میشود.
نصب نرمافزار جاسوسی روی کامپیوتر شما میتواند با مشاهده یک وبسایت، دیدن یک ایمیل به فرمت HTML یا با کلیککردن یک پنجره بازشونده (pop-up) آغاز شود. روند دانلود به شما اطلاع داده نمیشود، بنابراین شما از اینکه کامپیوترتان پذیرای یک نرمافزار جاسوسی شده است، بیاطلاع خواهید ماند.
تولد نرمافزارهای جاسوسی
قبل از ظهور نرمافزارهای جاسوسی تبلیغ اینترنتی از طریق قرار دادن bannerهایی بود که در صفحات وب قابل مشاهده بود (البته هنوز هم وجود دارند)، و کاربران با کلیک کردن روی آنها از اطلاعات یا خدمات ارائهشده به دلخواه آگاهی مییافتند. اما بتدریج کاربران از این نحو تبلیغ خسته شدهبودند و به این ترتیب تبلیغکنندگان در حال ورشکستگی بودند، زیرا میزان درآمد آنها متناسب با میزان کلیک از طرف بازدیدکنندگان بر روی تبلیغاتی بود که بر روی وبسایت خود قرار میدادند.
تبلیغکنندگان دریافتند که اگر همچنان میخواهند از طریق اینترنت درآمد داشته باشند، مجبور به تغییر تاکتیکهایشان هستند. بسیاری از آنها دریافت خود را بر اساس میزان واقعی فروش قرار دادند. بقیه به راههای جدید تبلیغ فکر کردند. آنها به روشی تازه رسیدند که به آنها اجازه تبلیغ محصولات را بدون داشتن وبسایت یا سرویسدهنده میداد و به این ترتیب نرمافزارهای جاسوسی پدید آمدند.
در ابتدا نرمافزار جاسوسی در دل برنامههای رایگان قرار میگرفت، اما بعدهها به حقههای کثیفتری! رو آوردند و آن استفاده از سوءاستفادههای هکری برای نصب نرمافزار جاسوسی روی کامپیوترهاست. اگر از سیستمهای عامل رایج استفاده میکنید شانس شما برای داشتن نرمافزار جاسوسی روی سیستمتان بیشتر است. براحتی میتوان ادعا کرد که بسیاری از کاربران خانگی بر روی کامپیوتر خود جاسوس! دارند.
انواع نرم افزارهای جاسوسی
همانطور که گفته شد، نرم افزار جاسوسی هر نوع نرم افزاری است که اطلاعات را از یک کامپیوتر بدون آگاهی کاربر بدست میاورد. انواع زیادی از این نوع نرم افزارها در اینترنت فعال هستند اما میتوان آنها را به دو گروه عمده تقسیم کرد:
نرمافزار جاسوسی خانگی (Domestic Spyware)
نرمافزاری است که معمولا توسط صاحبان کامپیوترها بمنظور آگاهی یافتن از تاثیرات اینترنت برروی شبکه های کامپیوتری خودشان، خریداری و نصب می گردد. مدیران از این نرم افزار برای آگاهی از فعالیتهای آنلاین کارمندان استفاده می کنند. بعضی افراد نیز برای اطلاع از فعالیتهای سایر اعضاء خانواده استفاده می کنند (مانند مشاهده محتویات اتاقهای گفتگو توسط والدینی که کودکانشان در آنها شرکت می کنند)
یک شخص ثالث نیز می تواند نرمافزار جاسوسی را بدون آگاهی صاحب کامپیوتر نصب کند. مجریان قانون از نرم افزارهای جاسوسی برای آگاهی یافتن از فعالیت مجرمانی استفاده میکنند که این مجرمان خود از همین نرم افزارهای جاسوسی برای حصول اطلاعات از کامپیوترهای شخصی به قصد دزدی داراییها استفاده کردهاند.
نرم افزار جاسوسی تجاری (Commercial Spyware)
این نرمافزار که بعنوان adware نیز شناخته میشود، نرمافزاری است که شرکتها برای تعقیب فعالیتهای وبگردی کاربران اینترنت استفاده می کنند. این شرکتها اغلب اطلاعات حاصل را به بازاریابان می فروشند و آنها کاربران را با تبلیغات خاص مورد هدف قرار میدهند - منظور تبلیغاتی است که با علائق کاربر مطابقت دارد و به احتمال زیاد برای وی جذاب است.
بدست آوردن اطلاعات به این سادگی موجب خوشحالی تبلیغکنندگان میشود. سابقا، بازاریابان برای فهمیدن علائق افراد باید آنها را از طریق برگزاری مسابقات یا موارد مشابه تطمیع می کردند. آن روشهای کسب اطلاعات شخصی هنوز وجود دارد، اما در آن روشها قدرت خواندن و اطلاع از سرنوشت اطلاعات شخصی و پذیرفتن یا نپذیرفتن آنها توسط افراد وجود دارد. بهرحال، اطلاع از سلیقههای شما بصورت پنهانی با استفاده از نرم افزارهای جاسوسی بسیار آسانتر است و تصویر بسیار کاملتری به صنعت بازایابی ارائه می کند. در کل می توان ادعا کرد که نرم افزارهای جاسوسی همه جا هستند.
