توضیح کوتاه در مورد چند نرم افزار مهندسی معدن
توضیح کوتاه در مورد چند نرم افزار مهندسی معدن
نرم افزار UDEC
این نرم افزار توسط شرکت ITASCA تهیه شده است و در مورد مدل سازی سازه های زیر زمینی و تحلیل پایداری در محیط های ناپیوسته و دارای درز و شکاف کاربرد دارد. UDEC مخفف عبارت « Universal Distinct Element Code » می باشد. با توجه به قیمت نسبتا ارزان توانسته است به صورت یک نرم افزار عمومی مطرح شود. از طرفی دقت بالا، مدل سازی مناسب و امکانات کامل محاسبات مکانیک سنگی بر کارآیی آن افزوده است.
نرم افزار 3DEC :
این نرم افزار نیز توسط شرکت ITASCA ارائه شده است و تحت سیستم عامل Windows اجرا می شود. از خصوصیات بارز آن محیط گرافیکی بسیار مناسب می باشد و امکان بررسی سازه های زیر زمینی را به صورت سه بعدی میسر می سازد. مدل سازی سه بعدی سازه های زیرزمیمنی، تحلیل پایداری و بررسی شرایط مکانیک سنگی سنگ محیط میزبان در محیط های ناپیوسته و دارای درز و شکاف توسط این نرم افزار به صورت کاملا دقیق و حرفه ای صورت می گیرد. نسب به نرم افزار UDEC که حالت دو بعدی همین بررسی ها را ارائه می دهد، کارآ تر می باشد، ولی قیمت بالای نرم افزار و نبود ورژن های آموزشی و رایگان باعث محدود شدن استفاده از آن شده است.
نرم افزار FLAC
این نرم افزار توسط شرکت ITASCA تهیه شده است و در مورد مدل سازی سازه های مختلف و تحلیل پایداری در محیط های پیوسته کاربرد دارد. به عبارتی اگر دسته درزه های منطقه میرا بوده و با یکدیگر تداخل نداشته باشند و یا منطقه یکپارچه باشد FLAC یک گزینه مناسب است. این نرم افزار با توجه به قیمت مناسب، مدل سازی کارآ، تحلیل دقیق و نیز سرعت عمل در محاسبات عمومیت زیادی یافته است و یکی از پرکاربردترین نرم افزارها می باشد.
نرم افزار FLAC3D :
این نرم افزار توسط شرکت ITASCA نوشته شده است و در مورد مدل سازی سازه های مختلف و تحلیل پایداری در محیط های پیوسته کاربرد دارد. مدل سازی توسط آن به صورت سه بعدی صورت می گیرد و از مزایای مدل سه بعدی شامل چرخش، تحلیل از زوایای گوناگون، تعیین دقیق تنش های واقعی و ... برخوردار می باشد.
نرم افزار PHASE2
این نرم افزار توسط شرکت ROCSCIENCE تهیه شده است. بررسی پایداری سازه های مختلف، پایداری شیب و حتی تاثیر آب های زیرزمینی روی شرایط پایداری و مقاومت بخشی از قابلیت های نرم افزار PHASE2 می باشد. از دیگر خصوصیات این نرم افزار می توان به توانایی بررسی نگهداری، شرایط سازه قبل و بعد از نگهداری، استفاده از Rock Bolt و Shotcrete و تاثیرات آنها و تحلیل رفتار المان های مختلف سازه و فضای اطراف آن و در نهایت انواع گزارش گیری اشاره نمود.
نرم افزار PHASES
نرم افزار PHASES توسط گروه مهندسی سنگ بخش عمران دانشگاه تورنتو ( Rock Engineering Group Department Of Civil Engineering University Of Toronto ) تهیه شده است و نسل اولیه نرم افزار PHASE2 است. این نرم افزار توانایی تحلیل سازه های مختلف را دارا می باشد و می تواند بررسی های مختلف مکانیک سنگی، پایداری، استفاده از ابزار نگهداری، تحلیل تاثیر Rock Bolt و Shotcrete، زون بندی و مدل سازی فضا و سنگ میزبان و ... انجام دهد. هر چند این نرن افزار تحت محیط DOS در Command Prompt Windows اجرا می شود، اما امکان استفاده از موس میسر بوده و نیاز به نوشتن دستورات مختلف ندارد. این امر کارآیی آن را افزوده و کاربری را آسان تر نموده است.
این نرم افزار توسط شرکت ROCSCIENCE تهیه شده است و همانگونه که از نام آن بر می آید مربوط تحلیل پایداری گوه های معدنی در سازه های زیرزمینی می باشد. نرم افزار UNWEDGE توانایی مدل سازی گوه های معدنی و فضای زیرزمینی را به صورت سه بعدی داشته و با محاسبات گوناگون از قبیل وزن، میزان چسبندگی و ... پایداری گوه ها را بررسی می نماید. در ضمن با بررسی شرایط استفاده از Rock Bolt و تاثیر آن، بهترین حالت نصب و تعداد و ... را مشخص می نماید.
این نرم افزار توسط « O.Hungr Geotechnical Research Inc » تهیه شده است و کاربرد اصلی آن تحلیل پلیداری شیب های مختلف می باشد. CLARA ضمن مدل سازی منطقه به تحلیل پایداری و آنالیز شیب می پردازد و آن را از لحاظ شرایط متفاوت شکست بررسی می نمایید. با استفاده از این نرم افزار ضمن پیش بینی امکان ریزش و محاسبه فاکتور ایمنی می توان شرایط پایدار را شبیه سازی نمود.
این نرم افزار توسط شرکت ROCSCIENCE تهیه شده است و به صورت تخصصی به مسئله مکانیک سنگ، سیستم های پایداری تونل ها و آنالیز تنش می پردازد. از خصوصیات بارز نرم افزار ROCSUPPORT می توان به استفاده از نمودار های تنش، کرنش و صلبیت نگهداری اشاره نمود که تاثیر زمان ایستایی، نوع نگهداری و بهترین زمان نصب را بررسی می نماید.
این نرم افزار توسط شرکت ROCSCIENCE ارائه شده است و مربوط به آنالیز داده های زمین و زمین آمار می باشد و با استفاده از استریوگرام قابلیت رسم نمودار های مختلف را دارا می باشد و می تواند پراکندگی عارضه های مختلف زمین از جمله دسته درزه و ... را با نمودارهای مختلف تحلیل نماید.
نرم افزار DATAMINE توسط Mineral Industries Computing تهیه شده است. کاربرد این نرم افزار در مرتب کردن داده های ذخایر در حالت دو بعدی و سه بعدی و مدلسازی است. این برنامه برای ذخایر مختلف مانند رگه ای، لایه ای و توده ای مورد استفاده دارد. از دیگر قسمت های این نرم افزار می توان به زمین آمار، برنامه ریزی و طراحی در مراحل مختلف اشاره کرد. در ضمن DATAMINE می تواند با عکس های طبیعی که از معدن گرفته شده است کار نماید.
این نرم افزار توسط Surpac Minex Group تهیه شده است و یکی از کامل ترین نرم افزارهای طراحی معدن می باشد. از کاربرد های این نرم افزار می توان به مدل سازی سه بعدی سطح زمین و سازه های زیر زمینی، مدل سازی و تحلیل تونل های بزرگ راه ها که عریض بوده و شرایط ایمنی خاصی دارند، تاثیر تونل های مجاور، بررسی های زمین آماری، تجزیه و تحلیل درزه و رسم نمودارهای مختلف، بررسی معادن روباز، بخصوص پله ای، بررسی ماده سنگ، مدل سازی دو بعدی و سه بعدی چال ها و گمانه ها، تفسیر عددی ساختار ها، بلوک بندی و زون بندی، طراحی ژئوتکنیکالی سازه ها، نمایش توپوگرافی سطح زمین، طراحی مخازن زیرزمینی گاز و مایعات و مدل سازی های بسیار متنوع اشاره نمود.
این نرم افزار به صورت رایگان ( Bishop ) همراه با کتاب « Open pit Mine Planning & Design » که توسط « W. HUSTRULID » و « M. KUCHTA » نوشته شده است، ارائه شده و تحت سیستم عامل MS-DOS اجرا می گردد. با دریافت داده های چال های اکتشافی و داده های توپوگرافی، نرم افزار ذخیره را به صورت دو بعدی و سه بعدی مدل سازی می نماید. با دریافت اطلاعات اقتصادی شامل هزینه های استخراج، فرآوری و فروش، قیمت ماده معدنی، شیب مجاز پله در دیواره های مختلف، درصد بازیابی ماده معدنی و ... نرم افزار حد نهایی معدن را به صورت دو بعدی و سه بعدی تعیین می نماید.
این نرم افزار توسط شرکت Golden Software تهیه شده است و یک نرم افزار عمومی در زمینه توپوگرافی و نقشه برداری می باشد. با ورود داده های برداشت منطقه شامل طول و عرض و ارتفاع، Surfer قادر است با متد های مختلف نقشه توپوگرافی، رقومی، عکس هوایی و ... را به صورت دوبعدی و سه بعدی تولید نماید و عملیاتی مانند مقطع زدن، علامت گذاری و ... را نیز انجام دهد. از دیگر خصوصیات این نرم افزار تعیین حجم بین دو رویه می باشد و بدین ترتیب حجم باطله برداری، ذخیره معدنی و ... قابل محاسبه می باشد.
این نرم افزار توسط شرکت ROCSCIENCE تهیه شده است و به تحلیل پایداری گوه های سطحی که در شیب دامنه ها ایجاد می شود می پردازد. نرم افزار SWEDGE با بررسی و تحلیل ژئومتری گوه های سطحی، میزان چسبندگی، خصوصیات ژئومکانیکی و ... پایداری را از لحاظ مختلف مورد بررسی قرار می دهد و نیز با استفاده از شبکه استریونت به تحلیل مناطق دارای پتانسیل ریزش می پردازد. ناپیوستگی ها را دنبال نموده و نقاط تقاطع که دارای گوه می باشد را مشخص و تحلیل می نماید و نیز با داده های ورودی استریونت را رسم می نماید
این نرم افزار توسط شرکت ROCSCIENCE نوشته شده است و کارآیی آن در تحلیل پایداری شیب های سنگی و خاکی به صورت دو بعدی می باشد. نرم افزار SLIDE جهت این بررسی خصوصیات ژئومکانیکی، ژئومتری منطقه ناپایدار، میزان آب زیرزمینی و ... را در نظر می گیرد و با تحلیل ریاضی بسیار دقیق گزارش کاملی از شریط و پیش بینی شریط ارائه می دهد. در مورد وجود آب زیرزمینی، سطح آب های زیرزمینی، مکانیک خاک و سنگ و تاثیر آنها در شریط پایداری این نرم افزار به صورت تخصصی عمل می کند.
نرم افزار GEMCOM شامل چندین بسته نرم افزاری مستقل است که هر یک از آنها به تنهایی یا مجموعه آنها قابل استفاده در فازهای مختلف معدنکاری است. این بسته های نرم افزاری شامل نرم افزارهای زیر می باشد.
نرم افزار PC-XPLOR جهت مدیریت، نمایش، تجزیه و تحلیل داده های اکتشافی می باشد که فرمت های مختلف بانک های اطلاعاتی را پشتیبانی کرده و قابلیت ورود و همچنین اصلاح داده ها را داراست. قابلیت نمایش پلان و مقطع از توپوگرافی، نقاط دهانه چال، ترانشه و سایر حفریات اکتشافی از دیگر توانایی های این نرم افزار است.
نرم افزار Geo-Model جهت مدل سازی زمین شناسی و ذخیره معدنی و همچنین نمایش آن در پلان و مقطع کاربرد دارد.
نرم افزار GS32 جهت مدل سازی سه بعدی اجسام جامد است که در دو یا سه بعد می تواند مشخصات چال های اکتشافی، مدل بلوکی، نقاط و سطوح را نمایش دهد و در واقع عملیات حجم سنجی، ثبت جزئیات در طرح معدن و طرح چال های سطحی و زیرزمینی و مدل سازی را انجام می دهد.
نرم افزار PC-Mine برای مدل سازی سه بعدی ذخیره معدنی، مسائل زمین آماری و برنامه ریزی معدن استفاده می شود.
نرم افزار Mine-Survey برای نقشه برداری سطحی و زیرزمینی می باشد که از قابلیت اصلاح داده ها نیز برخوردار است و با تجهیزات الکترونیکی برداشت داده ها در سطوح گوناگون سازگار است.
نرم افزار Ore-Control جهت کنترل عیار استخراجی کاربرد دارد و از قابلیت های مهم آن تبادل داده با نرم افزار Whittle می باشد.
نرم افزار Four-D برای بهینه سازی پیت می باشد و این کار را با استفاده از روش Lerchs-grossmann را انجام می دهد و در نهایت حد نهایی را مشخص می نماید. این نرم افزار محصولی از Whittle می باشد.
نرم افزار Opti-Mine برای بهینه سازی عیار حد در طول عمر معدن می باشد و بر اساس تئوری Lane محاسبات خود را انجام می دهد.
نرم افزار FDS با کارایی بسیار بالا می تواند هر نوع داده ای را قبول کند. این نرم افزار برای این امر از تکنولوژی بارکد استفاده می کند و می تواند برای ایجاد ارتباط بین نرم افزار های گوناگون بسیار مفید واقع شود.
این مجموعه نرم افزارها تحت عنوان GEMCOM می توانند موارد اکتشاف، ارزیابی پروژه، اکثر مسائل معدن کاری سطحی، معدن کاری زیرزمینی و معادن سنگ ساختمانی را پوشش دهد و تقریبا می توان گفت کامل ترین بسته نرم افزارهای معدنی می باشد. این مجموعه تحت سیستم عامل Windows اجرا می گردد.
این نرم افزار توسط سازمان توسعه صنعتی ملل متحد ( UNIDO ) تهیه شده است. نرم افزار COMFAR جهت تحلیل اقتصادی پروژه های گوناگون صنعتی، معدنی و ... می باشد. کارآیی این نرم افزار در مورد دوره بازگشت سرمایه، نرخ بازده ساده سرمایه گذاری، ارزش خالص کنونی طرح، شاخص سودآوری، نرخ بازده سرمایه گذاری، ارزش معادل سالانه، تحلیل حساسیت و احتمالات، نسبت های مالی، مطالعات اولیه و جداول تنزیل می باشد.
نرم افزار COMFAR به منظور تحلیل های اقتصادی از جداول و نمودار های گوناگون سود می برد.
