سنبل الطيب - valeriana Officinalis

سنبل الطيب يکي از قديمي ترين گياهان دارويي در ايران است که از دير باز از آن براي مصارف گوناگون درماني استفاده شده است.نام علمي اين گياه valeriana Officinalis است .
سنبل الطيب گياهي است علفي و چند ساله كه ساقه آن به طور عمودي تا ارتفاع دو متر بالا مي رود . اين گياه به صورت وحشي در جنگل هاي كم درخت ، در حاشيه جويبارها و گودال ها در بيشتر مناطق آسيا و ايران مي رويد .
سنبل الطيب داراي بويي مطبوع است و گربه بوي اين گياه را از فاصله دور تشخيص داده ، به طرف آن مي رود و به همين خاطر از قديم به آن علف گربه نيز مي گويند.
گلهاي سنبل الطيب به رنگ سفيد يا صورتي و به صورت خوشه اي است .قسمت مورد استفاده اين گياه ريشه آن است و معمولا از ريشه گياهي كه بيش از سه سال عمر دارد استفاده مي شود .سنبل الطيب پس از خشك شدن به رنگ قهوه اي در مي آيد . طعم آن تلخ ولي خوشبو و معطر است و عطر آن پس از خشك شدن بيشتر مي شود .
ريشه سنبل الطيب حاوي يک درصد اسانس است . اين اسانس درريشه تازه بيشتر است و به تدريج كه ريشه خشك مي شود مقدار اسانس آن كاهش يافته ولي بوي آن قوي تر مي شود . اسانس تازه به رنگ سبز مايل به زرد است ولي در اثر ماندن غليظ ميشود . تاثير دارويي ريشه تازه اين گياه سه برابر خشك شده آن است.
سنبل الطيب بايد در حرارت كم خشك شود زيرا در حرارت بالا تمام اثر دارويي آن از بين مي رود.
خواص دارويي ريشه سنبل الطيب بسيار زياد است. يکي از مهمترين خواص دارويي آن خاصيت ضد اسپاسم و آرام بخش بودن آن است. اين گياه با داشتن خاصيت ضد تشنجي، در رفع ناراحتي هاي عصبي وکاهش صرع مفيد است. سنبل الطيب سردردهاي ميگرني را برطرف مي کند . استفاده از اين گياه براي رفع درد معده وگاز معده توصيه مي شود. خوشبو کننده دهان است و سكسكه مداوم را از بين مي برد .
براي تهيه گرد سنبل الطيب ريشه سنبل الطيب را خرد و بعد خشك مي کنند . سپس آن را آسياب کرده و از الك ريز رد مي كنند . اين گرد در رفع تشنج به كار مي رود و مقدار مصرف آن 5-10 گرم در روز است.