مفاهیم کلی مدریت سیستم های شبکه
مفاهیم کلی مدریت سیستم های شبکه
یک مدیر سیستم
موفقیت یک سیستم کامپیوتری پایدار، امن و کارا تا حدود زیادی به مدیر سیستمی که نگهداری از آن را بر عهده دارد، بر میگردد. معمولا نگهداری، تنــظیم و بــروز رسانی سیستم بــرای حفظ آن در بهترین شرایط کاری، وظیفه چندان آسانی نیست.
شغــل مدیر سیستم میتواند عــلاوه بر مدیریت و نگهـداری از سیستم، پشتیبانی از کاربران نیز باشد. در زیر لیستی از وظایفی را که ممکن است بر عهده یک مدیر سیستم باشـد، مشــاهــده مینمایید. با دیدن این لیست میتوانید سطح گسترده وظایف یک مدیر سیستم را بهتر درک کنید.
روشن و خاموش کردن سیستم شما ممکن است دوست نــداشته باشیــد که هرکسی که دارای یک حساب کــاربری بر روی یک سیستم است، قادر به روشن و خاموش کردن آن باشــد. مخصــوصا وقتــی کامپیوتر مورد نظــر در حال ارائه خدمــاتی بــر روی شبــکه اســت که نیاز دارید تا همیشه قابل دسترسی باشند.
حسابهای کاربری ایجاد حسابهای کاربری یکی از امور بسیــار پـایـهای یـک مــدیــر سیــستم اسـت. بسیاری از شبکهها دارای سیاستهای خاصی برای حسابهای کاربران خود هستند و مدیر سیستم باید اعمالگر این سیاستها باشد. اعمــال حقــوق دستــرسی ناصحیح برای کاربران میتواند راههای نفوذ به سیستم را باز کرده و باعث سیاه شدن روزگارتان بعنوان یک مدیر سیستم شود.
امنیت امنترین سیستمها سیستمی است که به جایی متصل نیســت و تنها یک کاربر با آن کار میکند! البته این کار عملی نیست. بنابراین باید حقوق دسترسی کاربران به گونهای تنظیم گردد که دسترسی به منابع سیستمی همراه با کنترل و محدودیت امکانپذیر باشد.
مانیتور کردن منابع سیستمی هر سیستمی نیاز دارد تا بطور دائم مانیتور شــود. ایــن کار ممکن است توسط اسکریپتها و یا نرمافزارهای خاصی صورت گیرد تا در مواقع لازم مدیر سیستم بتوانــد بـا مداخله به موقع خود مانع از کار افتادن بخش یا بخشهایی از سیستم گردد. دیسکها پر میشوند، پردازنــدهها درگیر پردازشهای سنگین میشوند، سیستمها Overload میشوند و این وظیفه مدیر سیستم است که آنــها را در حال کار نگاه دارد.
خودکار سازی برخی وظایف این امــر وظیفه بسیار مـهـم و دشواری است. خودکار سازی ممکن است شامــل نوشتن اسکریپتهای خاص و تنظیم نرمافزارهای کاربردی خاصی باشد تا بتوانند برخــی از امــور روزمره را بــر عهــده گرفـتـه و از ایـن طریق قابلیت اطمینان و پایداری سیستم را بالاتر ببرند. خودکار سازی میتواند اموری مانند پشتیبان گیـــری از سیـستم و تجزیه و تحلیل فایلهای ثبت رخداد را بر عهده بگیرد و همچنین میتواند تا حد زیادی در وقت مدیر سیستــم صــرفه جویی نماید. با تهیه و نوشتن اسکریپتهای مدیریتی خواهید توانست از تایپ تعداد زیادی دستور در طی روز خودداری کنید.
پیکربندی سیستم تقریبا تمامی دایمنها مانند سرویسهای فایــل، چاپ، وب، پستالکترونیک، FTP و... قبل از عملیاتی شدن نیاز به تنظیم و پیکربندی دارند. بسیاری از ایــن نــرمافزارها نــیـاز بــه تنـظـیم حقوق دسترسی و تعریف کاربران خاص خود را دارا هستند. فایلهای پیکربندی که برای انجام تنظیمات دایـمـنها استفاده میشوند ممکن است شامل چند تا چند صد خط باشند.
دیسکهای سخت و فایل سیستمها دیسکهای سـخت و فایل سیستمها دارای نقش بسیار مهم و پایهای در عملکرد سیستمعامل هستند. هر گونه کاستی و نقــص در عملــکرد آنــها میتوانــد باعـث افت عملکــرد یـا توقف کلی سیستم گردد. اقداماتی نظیر بررسی دائمی فضای دیسک و تعریف ســـهمیههای فضا (Disk Quota) جهت کاربــران میتواند باعـث جلوگیری از مصرف کل فضای موجود توسط کاربران خاص گردد.
پشتیبانگیری و بازگرداندن نسخههای پشتیبان هیـچ چیزی نمیتواند مانند یک پشتیبان خوب هنگام از دست رفتن دادهها نجات بخش باشد. یک پشتیبان گیــری مناســب میتــوانــد باعــث صـرفهجوییهای میلیونی در مواقع اشکال و از دست رفتن دادهها شود. این وظیفه که امکان خودکار کـــردن آن بـه سادگی امکانپذیر است، باید یکی از اولویتهای اولیه هر مدیر سیستم باشد.
سرویسهای چاپ اداره هر نوع خدمات چاپی که بر روی شبکه قرار داشته باشد، دست مــدیر سیستم را میبوسد! از تنظیم و پیکربندی سرویسدهندههای چاپ گرفته تا اضافه کردن چاپگـــرهـا، تعـــویــض تونر وسایر امور مربوط به چاپ. برخی اوقات مدیران سیستم حتی باید کاغذ چاپگرها را نیز اداره کنند.
مدیریت شبکه هنگامی که چند کامپیوتر دارید که به هم متصل بوده و باهم در ارتباط هستند، یـک شبکه دارید. بنابراین شخصی باید وجود داشته باشد که بر عملکرد این شبکه نظارت داشته و آنرا در بـالاترین حد کارایی خود نگاه دارد. وظایفی کــه یــک مــدیــر شبکه علاوه بر نظارت ممکن است بر عهده داشته باشد، میتواند شامل مواردی مانند دیوارهای آتش، مسیریـابی و اتصال به شبکه اینترنت باشد. این موارد وظایف کوچکی برای یک مدیر سیستم نیست.
پستالکترونیک، وب، بانکهای اطلاعاتی و سایر خدمات هر ماشین سرویسدهندهای میتواند عهده دار خدمات میزبانی صفحات وب، ارسال و دریافت نامههای الکتـــرونیــکی و یا مرکز ذخیره سازی بانکهای اطلاعاتی باشد. مدیر سیستم باید از هرنظر بر ارائه خدمات اینچنینی نــیــز نظارت داشتــه و نگـــهـداری و پیکربندیهای مرتبط با این نوع خدمات را انجام دهد.
بــا مرور این لیست، اکنــون دیــد بهتــری از گستـردگی سطح وظایف و مسئولیتهای یک مدیر سیستم دارا هستید. در محیطهایی با چند صد کاربر و دهها ایستگاه کاری و چندین سرویسدهنده مختلف، امر مدیریت سیستم بین چند نفر تقسیم میگردد.
