فلسفه استخاره

از آنجا که تمام بندگان مومن و معتقد به خدا در تمام کارها و شئونات زندگیخود از خداوند تبارک و تعالی استعانت جسته و از او کمک می جویند و روزیحداقل پنج مرتبه در نمازهای روزانه خود به این مطلب اعتراف می نمایند و میگویند:"ایاک نعبد و ایاک نستعین، بار پروردگارا! تنها تو را می پرستیم وتنها از تو کمک می جوییم" و از طرفی نیز در کارهای روزمره خود بعضا دچارسردرگمی هایی می شوند. دین مقدس اسلام که کاملترین ادیان است از این نکتهبسیار مهم نیز غافل نشده و با راه گشایی در این سردرگمیها بار دیگر مهریبر اکمال دین مقدس اسلام زده است.
قرآن مجید آخرین، کاملترین و بهترین کتاب آسمانی است که خداوند به سویانسانها فرستاده، تا آنها را از ضلالت و گمراهی نجات بخشد و آنان را درمسیر اصلی خلقت قرار دهد. قرآن مجید نه تنها کتابیست برای مجموعه قوانیناسلام بلکه فراتر از این مطلب، آیات و سوره های آن وبلکه کلمان آن دارایحکمتهایی است که علوم آن به طور کامل نزد پیامبر صلی الله علیه و آله وائمه طاهرین علیهم السلام می باشد و آنطور که در بعضی از روایات صحیحهوارده شده است" در پشت هرکلمه ای از کلمات قرآن هفتاد بطن است که هر بطندارای هفتاد معنا می باشد". آنچه روشن است آن است که بشر از فهم معانیقرآن به طور اتم و اکمل قاصر بوده و هست و خواهد بود مگر کسانی که خودقرآن آنها را معرفی نموده است آنجا که می گوید:" و من عنده علم الکتاب" وکسی که نزد اوست علم تمام کتاب. که شیعه و اهل تسنن اذعان و اعتراف دارندبه اینکه آن شخص بعد از پیامبر اکرم(ص) کسی جز حضرت علی بن ابیطالب علیهالسلام نیست.

از آنجائیکه عرض شد انسان گاهی مواقع پیش می آید که در زمینه ای بعد ازبررسی و مشورتهای فراوان، همچنان حیران و سردرگم و نسبت به انجام آن کارشک و تردید داشته باشد و انسان نیز برای نجات از این سردرگمی، طبق احادیثو روایاتی که بعدا خواهد آمد، می تواند چاره اش را از کاملترین کتاب الهیاستخراج و سرلوحه اقدامات خود قرار دهد. اما در مورد استخاره آراء ونظراتی نیز وجود دارد از جمله اینکه:
عده ای معتقدندکه استخاره یک امر خرافی بیش نیست و خداوند عقل را به انسان داده است تا در کارهای خود دقت کند!
عده ام معتقدند که استخاره به دل است آنچه دل می گوید به آن باید عمل کرد.
عده ای معتقدند که استخاره با قرآن کار صحیحی نیست و شأن و منزلت قرآن بالاتر از آن است که مورد استخاره گرفتن قرار گیرد.
عده ای معتقدند که استخاره گرفتن اشکال ندارد لکن استخاره با قرآن را قبولنمی کنند و می گویند: کسی که با قرآن استخاره می گیرد به معنای آن است کهمعنای حقیقی آیات را فهمیده است در صورتیکه بجز چهارده معصوم علیهم السلامقادر به این دعا نیست.
عده ای معتقدند که اول باید مشورت کرد و اگر انسان به جایی نرسید آن وقت نوبت به استخاره می رسد.
عده ای نیز چنان به استخاره معتقدند که حتی برای کارهای جزیی خود مانند خوردن بعضی از غذاهای روزمره استخاره می گیرند.
براستی کدام یک از این گروهها صحیح فکر می کنند و کدام یک نادرست؟ اینسوالیست که شاید در اکثر اذهانی که با کلمه استخاره برخورد می کنند پیدامی شود.

زمانی که انسان معتقد به دین اسلام شد و اعتقاد پیدا کرد که خداوند برایراهنمایی بشر از انواع سردرگمیهای شخصی و اجتماعی توسط پیامبران و کتابهایآسمانی با وی ارتباط برقرار کرده و او را از ضلالت و گمراهی نجات می دهندو در نتیجه اکنون که ما مسلمانان دین مقدس اسلام را برگزیده ایم و به نبوتو رسالت آخرین پیامبر یعنی " حضرت محمد بن عبدالله صلی الله علیه و آله وسلم اعتقاد پیدا کرده ایم و همچنین معتقدیم که آخرین کتاب آسمانی" قرآنمجید" می باشد لذا باید تمام سوالات و دیدگاههای خود را از طریق اسلام وبه بیانی واضحتر از طریق " قرآن" و " عترت" بررسی نماییم.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله آنطور که شیعه وسنی در کتب معتبره خود نقل کرده اند در روزهای آخر عمر پربرکت خود می فرماید:
" انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی (اهل بیتی) لن یفترقا حتی یرداعلی الحوض ان تمسکتم بهما لن تضلوا بعدی ابدا" " همانا من به زودی از میانشما می روم و دو گوهر گرانبها را در میان شما به ودیعه می گذارم کتاب خداو عترتم(اهل بیتم) را، آگاه باشید که این دو هرگز از یکدیگر جدا نخواهندشد تا آنکه بر سر حوض کوثر بر من وارد شوند هرکس به این دو تمسک جوید هرگزگمراه نخواهد شد."
و در روایات دیگر آمده است:
"هرکه به این دو چنگ بزند نجات یابد و هرکه این دو را ترک کند غرق خواهد شد و به هلاکت می رسد" (شبهای پیشاور/سلطان الواعظین شیرازی)
بدیهیست که تمسک و چنگ زدن به قران و اهل بیت علیهم السلام معنایی به جز پیروی از فرامین این دو ندارد چرا که این دو مکمل یکدیگرند.
با این مقدمه می گوییم: همانطوریکه برای هر سوال اعتقادی و دینی باید بهاین دو ثقل و گوهر گرانبها(قرآن و عترت) و عقل که حجت باطنه الهی است رجوعکرد؛ در مورد استخاره نیز که باید به این دو ثقل گرانبها و عقل رجوعنماییم.