استان كرمان با نام تاريخي «كارمانيا» يكي از ايالات تاريخي سابق ايران بوده است كه بر سر راه ارتباطي فارس، سيستان،خراسان و هندوستان قرار دارد. اين استان در جنوب شرقي ايران واقع شده و از شمال بهاستان خراسان جنوبي و يزد، از شرق به سيستان و بلوچستان، از جنوب به هرمزگان و ازمغرب به استان فارس و يزد محدود ميشودشکوه تاریخ در کرمان
راين زيبا
ايناستان، آنقدر جاذبههاي گردشگري دارد كه هر انساني را شيفته خود ميكند. حالا كهارگ بم به خاطر آن زلزله دلخراش، آن زيباييهاي گذشته خود را ندارد، مسافران دياركرمان ميتوانند از ارگ راين كه خود يكي ديگر از زيباييهاي اين منطقه است، ديدننمايند. راين در صد كيلومتري جنوب شرقي كرمان، بين شهرستان ماهان و بم قراردارد.
چون اين منطقه بر سر راه جيرفت و بندرعباس قرار داشته است آن را (راهين) يعني نشاندهنده راه نام گذاردهاند كه با گذشت زمان به اين تبديل شده است. قدمت اين شهر به دوره صفويه ميرسد و ارگ راين كه در اين منطقه واقع شده بعد از ارگبم، دومين بناي بزرگ خشتي كرمان به شمار ميرود.
شهداد، ديار ديرپايتاريخ
شهداد در دامنه شرقي كوههاي شمالي – جنوبي و حدفاصلدشت لوت و دشت كرمان واقع شده است. اين منطقه از قديميترين سرزمينهاي ايران و يكياز كهنترين تمدنهاي بشري را دارا بوده است و داراي آثار به دست آمده فراواني است. تمام آثاري كه از دوره ساساني در اين شهر به دست آمده، نشاندهنده اهميت اين شهر درحاشيه كوير لوت است. شايد تا به حال نام «كلوت» را شنيده باشيد. كلوتها يكي ازمهمترين عوارضي هستند كه از مركز لوت تا غرب آن امتداد دارند. اين عوارض، يكي ازپديدههاي زيباي طبيعي هستند كه در دنيا بينظيرند و حتي در هيچ يك از بيابانهايدنيا نميتوان چنين مناظري ديد. اين عوارض بر اثر فرسايش آبي و بادي شديد به وجودآمدهاند. در اين مورد پيشنهاد ميكنم كتاب «تلخاك»، اثر دكتر ناصر كرمي را حتمابخوانيد.
شهرستانجيرفت
جيرفت، يكي از شكوفاترين تمدنهاي بشري است كه در استانكرمان و در حوزه آبريز هليلرود شكل گرفته است. نتايج حاصل از كاوشهاي باستانشناختي در اين منطقه، حكايت از وجود جامعهاي ثروتمند و صنعتگر با رفاه اجتماعي واقتصادي در اين مرحله از تاريخ منطقه دارد. مردم اين منطقه علاوه بر آن كه نيازهايخود را برطرف ميساختهاند، دستساختهاي هنري و صنعتي خود را از طريق بازرگانان بهنقاط دور و نزديك صادر ميكردهاند. اعتقادات مذهبي، باورها و آداب و رسوم اجتماعيمردم ساكن در اين منطقه بسيار قوي است.
ماهان، منطقهاي ييلاقي در دل كوير
بنابه روايتي، نام ماهان از آذرماهان، سردار انوشيروان در عصر ساساني ميآيد، اين فردمدت سي سال حاكم كرمان بوده و املاك زيادي را آباد كرده است. قدمت ماهان را تا حدود 15 قرن تخمين زدهاند. جامعه اين شهر، يك جامعه سنتي است. يكي از آثار باشكوه، زيباو بسيار ديدني ايران در اين منطقه «مزار شاه نعمتا... ولي» است بنا و باغ مزار ازدو طرف به خيابان و جاده عمومي باز ميشود. در وسط اين شهر، جلو خان وسيعي قرارگرفته كه سه متر از كف جاده ارتفاع دارد و حتما هم براي جلوگيري از خطر رودخانه اينجلو خان مرتفع ساخته شده است در وسط اين جلو خان هم حوضي قرار دارد با يك درخت چناركهنسال كه از خطر سيل سال 1311 اين شهر جان سالم به در برده. بناي اين بقعه منسوببه احمدشاه ركني است كه خودش از مريدان شاه نعمتا... بوده، روايت است كه احمدشاهمبلغي پول براي مخارج خانقاه شاه ولي از هند ميفرستد ولي اين پول زماني ميرسد كهشاه از دنيا رفته بود بنابراين به دستور احمدشاه، خرج ساختن بقعه ميشود. آرامگاهشاه نعمتا... ولي داراي رواقهاي بسيار زيبا و صحنهاي دلگشاست. در ماهان، آثارديدني ديگري مانند عمارت بيگلربيگي، عمارت شترگلو و باغ شاهزاده هم وجوددارند.
و اما شهركرمان
شهر كرمان، مركز استان كرمان نيز داراي زيباييهايفراواني است. نام كرمان، عبارت مجموعه گنجعليخان را هم تداعي ميكند. «گنجعليخان» يك مجموعه عامالمنفعه است كه در عصر صفوي بنا شده است. ميدان گنجعليخان، مركزبرگزاري مراسم جشن و عزا و برنامههاي حكومتي بوده است و در اطرافش بازارهاي زيبا وحجرههاي تجاري واقع شدهاند. مجموعه گنجعليخان داراي مدرسه، مسجد، ضرابخانه،بازار و حمام است.
ضرابخانه در گذشته محل ضرب سكههاي رايج بوده است و اكنونبه گنجينه دائمي سكه تبديل شده و از خاكبرداري كف آن، سكههاي صفوي و قديمي به دستآمده است.
بازار گنجعليخان نيز نشاني از ميراث اقتصادي اجداد ماست. در اينبازار، انگار هنوز صداي پاي رهگذران و نواي دلنشين موسيقي به همان شكل گذشتهاششنيده ميشود. حمام گنجعليخان نيز بسيار ديدني است. سردر بسيار زيبايي دارد، اينحمام قديمي، مشترياني دارد ساكت و صبور با لباسهاي قديمي كه به حالتهاي گوناگوننشسته يا دراز كشيدهاند. اين مشتريان، مجسمههايي هستند كه با موم و با دست پرتوانهنرمندان ساخته شدهاند. در كنار اين مجسمهها نيز وسايل مختلف مورد استفاده درحمام قرار گرفته است بدين ترتيب صحنههايي از استحمام به شيوه سنتي را به معرضنمايش گذاشته است.
موزهمردمشناسي زرتشتيان: ازآنجا كه كرمان يكي از قديميترين مراكز زندگي زرتشتيان است، موزه مردمشناسيزرتشتيان نيز ديدنيهاي فراواني دارد. هسته اين موزه در سال 1362 و همراه با تاسيسكتابخانه انجمن، بنياد گرفت. در اين سال دكتر پرويز وخشوري و آقاي غيبي، سرپرست وقتكتابخانه، اشياي ميراث فرهنگي زرتشتيان كرمان را گردآوري كردند و تا امروز هم اشيايديگري به آن افزودند. قديميترين شي اين موزه، يك جلد كتاب دستنويس گاتهاست كهبيش از دويست سال قدمت دارد.
مسجد جامع مظفري
اين مسجد در ضلع غربي ميدانمشتاقيه واقع است سردر بلند آن با كاشيهاي معرق به طور بسيار زيبايي تزيين شده استو بر روي آن دو مناره بلند و يك ساعت بسيار زيبا قرار گرفته است. در ورودي مسجد نيزچوبي و نقرهكوب است.
يخدانمويدي
اين يخدان تشكيل شده از مخزن، حصار، استخر و چاله يخ. حصار آن نسبتا بلند است و 12 متر ارتفاع دارد. مصالح آن با خشت خام و ملات گل است. در گذشته از اين يخدان براي نگهداري يخ در ايام تابستان استفاده ميشده است. ناممويدي هم از آنجا گرفته شده كه قناتي مشهور به نام مويدي آب اين يخدان را تامينميكرده است.
قلعهدختر
قلعه دختر، قديميترين اثر تاريخي كرمان است. در تاريخ،نام اين قلعه به صورت «قلعه كوه» آمده است. قدمت آن به دوران ساساني ميرسد وبازمانده معبد آناهيتاست. در زمان سلجوقيان نيز اين قلعه پناهگاه كرمانيان محسوبميشده است.
مجموعهوكيل
محمد اسماعيلخان نوري اسفندياري ملقب به وكيلالملك درزمان فرمانروايي خويش در كرمان بناهاي زيادي بنيان نهاد كه از آن جمله، مجموعه وكيلاست كه شامل بازار، حمام، مسجد و كاروانسرا ميباشد و اولين بخش از مجموعه وكيل،حمام وكيل است.
ساير آثارديدني شهر
ميتوان از مقبره مشتاقيه، باغ موزه هرندي، گنبدسبز، مسجد ملك، گنبد جبليه، قلعه اردشير، مسجد پامنار و مجموعه ابراهيمخان نامبرد.
يك روستاي ديدني در دلكوير
بيشك تاكنون نام ميمند را شنيدهايد، اگر هم چنين نيست،جالب است بدانيد اين روستا، يكي از روستاهاي تاريخي و بينظير ايرانو با قدمت چندهزار ساله است كه در 36 كيلومتري شرق شهرستان شهر بابك واقع شده است. تمام حسينيه،مسجد، مدرسه و خانههاي اين روستا، با دستان هنرمند ساكنان سختكوش آن به روشي بسيارشگفتانگيز در دل كوه كنده شده است كه در رديفهاي دو و پنج تايي روي هم قرارگرفتهاند. ميمند، يكي از قديميترين سكونتگاههاي بشري در ايران و جهان است و حتيقدمت آن را تا دوره اشكانيان نيز برآورد كردهاند و تا به امروز اين روستا به حياتخود ادامه ميدهد. حتما اين روستا و تمدن خاص آن را ببينيد.
صنايع دستي
قالي دستباف،شالبافي، پتودوزي، چادر شببافي، حصيربافي، گليمبافي و...
اگر بهجاذبههاي طبيعي هم علاقهمنديد:
بافت: غار ترنگ، غار شب پره، چشمهعروس
بردسير: آب گرم قلعه عسگر
جيرفت: آبشار دوساري
كهنوج: آبگرم تنگ آشوبيه
توانمنديهاي اقتصادياستان
منطقه جيرفت و كهنوج در استان كرمان با توليد محصولات زراعي وباغي متنوع و ممتاز كه نشان از اقليمي پربركت و خاكي حاصلخيز دارد، خود را به عنوانمنطقهاي استثنايي و خاص معرفي كرده است. اين منطقه همواره به عنوان قطبي مهم دركشاورزي كشور مطرح بوده است. اين منطقه به لحاظ اقليم خاص و توان توليد محصولاتخارج از فصل از اهميت ويژهاي برخوردار است و داراي مهمترين محصولات كشاورزي وباغي است مانند: غلات، حبوبات، پنبه، چغندرقند، سبزيجات، محصولات جاليزي، انواعميوه، گردو، فندق و گياهان دارويي.
سوغات: پسته، خرما وزيره.
