شیرین بیان، دارویی برای درمان انواع سرفهها
شیرین بیان (Licorice) نوعی گیاه با دوام است كه طول آن به 3 نا 7 پا میرسد و سیستم ریشهای پرشاخ و برگی دارد. ریشههای آن مشتمل بر بخشهای مستقیم چوب چین و چروك دار و الیافی بلند و سیلندری شكل است و به طور افقی در زیرزمین رشد میكند. ریشههای این گیاه در بیرون از زمین به رنگ قهوهای و در زیر خاك به رنگ زرد است.
شیرین بیان اسپانیایی (Glycyrrhiza glabra) به صورت خودرو در برخی از نقاط اروپا و آسیا میروید. "گلی سیریزین" (Glycyrrhizin) به عنوان مادهای فعال در ریشه شیرین بیان پنجاه برابر از شكر شیرینتر است.
این ماده حاوی تركیبی به نام "اسید گلی سیریزیك" مخلوط با نمكهای پتاسیم و كلسیم است. گلی سیریزین و اسید گلی سیریزیك برای درمان زخمهای گوارشی مفید است. فرآوردههای حاصله از شیرین بیان از ریشهها و ساقههای زیرزمینی گیاه فراهم میآیند. گلی سیریزین و اسید گلی سیریزیك مهمترین مواد موجود در این گیاه هستند.
ریشههای این گیاه حاوی كومارین، فلاون، روغنهای فرار و استرول گیاهی نیز هست. از شیرین بیان برای درمان انواع سرفهها و نیز به عنوان یك داروی مسكن در پوست، اسپاسم و تورم، برونشیت، روماتیسم و روم مفاصل و به عنوان ملین استفاده میشود. بسیاری از پزشكان فرآوردههای تهیه شده از ریشة این گیاه را برای درمان زخم گوارشی و التهاب معده مزمن تجویز میكنند (گاستریت مزمن).
برخی دیگر ریشه این گیاه را برای نارسایی اولیه فوق كلیه تجویز میكنند. البته همیشه باید شیرین بیان را با احتیاط مصرف کرد. چون ماده گلی سیریزین و اسید گلی سیریزیك موجود در آن میتواند به غدد فوق كلیه آسیب رساند.
