پوششهای سطحی دندان

پوشش با منشا تکاملی اپی‌تلیوم دندانی کاهش یافته قبل از اینکه دندان حرکات رویشی خود راآغاز کند، در ناحیهتاجتوسط دو لایه سلول پوشانده شده است. سلول‌هایی که در تماس با مینا قرار دارند. همانآملوبلاست‌ها می‌باشند که پس از تشکیلمینابا ترشح غشا پایه و ایجادهمی‌دسموزوممحکم به سطح مینا می‌چسبند. لایه خارجی ازسلول‌های مسطحی تشکیل یافته که بقایای عضو مینایی می‌باشد. این دو لایه سلولی با هماپی‌تلیوممینایی کاهش یافته (R.E.E) رامی‌سازند. بین اپی‌تلیوم کاهش یافته و اپی‌تلیوم حفره دهان ، بافت همبند قرار داردکه پشتیبان اپی‌تلیوم‌های فوق‌الذکر می‌باشد.

بدنبالرویشدندان و همزمان با تکثیر و مهاجرت سلول‌های لایه خارجی اپی‌تلیوم مینایی کاهشیافته، سلول‌های لایه بازال اپی‌تلیوم دهان نیز تکثیر حاصل نموده و بسمت بافت همبندبین آنها که در حال دژنره‌شدن است، مهاجرت می‌نمایند. سرانجام این دو بافت پوششیبهم پیوسته و توده‌ای ازسلولهای اپی‌تلیالرا روی دندان در حال رویشایجاد می‌کنند. در قسمت میانی این توده اپی‌تلیال ، آپوتوز سلول‌ها باعث تشکیلکانالی می‌گردد که دندان از آن طریق به داخل دهان رویش می‌کند، بدون آنکه بافتهمبند به بیرون راه پیدا کند. اپی‌تلیوم مینایی کاهش یافته تا هنگام رویش دندانباقی مانده و پس از روئیدن دندان به سرعت سائیده شده، از بین می‌رود. همچنین ایناپی‌تلیوم در تشکیل اتصال دندانی لثه‌ای در اطراف سطوح دندان شرکت می‌نماید.

سیمان تاجبندرت در انسان ، اپی‌تلیوم مینایی کاهش یافته، قبل از رویشدندان شکسته شده و در نتیجهسلولهای فولیکول دندانیتمایز حاصل کرده،سیمان را بر روی مینایی که تازه تشکیل شده است، رسوب می‌دهند. در انسان در اثر اینعمل قطعات نازکی از سیمان بدون فیبریل در نیمه گردنی تاج بر روی مینا رسوبمی‌نماید.

کوتیکول دندانیساختمان آهکی نشده اما الکترون متراکمی متشکل ازترکیبات غشا پایه‌ای می‌باشد که بین سطح مینا و اپی‌تلیوم محل اتصال دندانی لپه‌ایقرار دارد. این ساختمان در محل اتصال دندانی لثه‌ای توسط اپی تلیوم اتصالی یاچسبنده تولید می‌شود.

پوشش‌های با منشا اکتسابیپلیکل بزاقی یا پلیکل دندانیهنگامی که دندان‌ها تمیز می‌شوند،پروتئین‌ها و گلیکوپروتئین‌هایبزاقی با کشش قوی بطرف مینا کشیده شده و خیلی سریعتوسط سطح دندان جذب شده و لایه بسیار نازکی را ایجاد می‌کنند. این پوشش بزاقی فاقدباکتری می‌باشد.

پوشش باکتریاییتوده‌های غیر کلسیفیه روی سطح دندان هستند که از موادبزاقی ، ترکیبات معدنی ، میکروارگانیسم‌ها و ماتریکس حاصل از عملکرد باکتریها تشکیلیافته‌اند. این پوشش در اثر فرسایش (مسواک ‌زدن) و این شستشوی بزاق از بین می‌رود.

جرم دندانهمان پوشش باکتریایی است که معدنی شده است. جرم دندان دربرابر فرسایش یا شستشوی بزاق مقاوم است و کمتر از بین می‌رود و محل مناسبی برایتجمع هرچه بیشتر باکتریها می‌باشد.