20 حدیث در باب نماز

- لا یزال الشیطان ذعراً من المؤمن ما حافظ علی الصلوات الخمس، فاذا ضیعهن تجرء علیه، فادخله فی العظائم.
«شیطان همواره از مؤمن، هراسان و ترسان است تا آن هنگام که او مراقبت انجام کامل نمازهای پنجگانه باشد، پس هر گاه او، آن نمازها را تباه سازد (مانند اینکه بدون شرائط و باشتاب انجام دهد) شیطان بر او جرئت می یابد، و او را به گناهان بزرگ وادار می سازد.»
(وسائل الشیعه، ج۳، ص۱۹)
۵- سلمان می گوید: در محضر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در سایه ی درختی به سر می بردیم، آن حضرت، شاخه ای از آن درخت را گرفت، و آن را تکان داد، برگ های آن ریخته شد، به حاضران فرمود: «آیا از من نمی پرسید این چه کاری بود که کردم؟».
گفتیم: «ای رسول خدا! علت این کار را به ما خبر بده»، فرمود:
ان العبد المسلم اذا قام الی الصلاة تحتاتت عنه خطایاه کما تحتاتت ورق هذه الشجرة.
«همانند بنده ی مسلمان، هرگاه به نماز ایستاد، گناهان او می ریزد، همان گونه که برگهای این درخت می ریزد».
(امالی شیخ طوسی، ج۱، ص۱۷۰)
۶- ان العبد اذا اشتغل بالصلاة جائه الشیطان و قال له: اذکر کذا، اذکر کذا، حتی یضل الرجل ان یدری کم صلی.
«همانا بنده هنگامی که مشغول نماز شد، شیطان نزد او می آید و به او می گوید: فلان چیز را بیاد آور، فلان چیز را بیاد آور، تا آنجا که او را آنچنان گم و غافل می کند که او حیران می شود در مورد این که در کجای نماز است».
(بحار، ج۸۴، ص۲۵۹)
۷- رکعتان خفیفتان فی تفکر خیر من قیام لیلة.
«دو رکعت نماز سبک در صورتی که همراه با تفکر و اندیشه باشد بهتر از عبادت سراسر یک شب است».
(بحار، ج۸۴، ص۲۴۰)
گفتار معصوم دوم، حضت زهرا (سلام الله علیها)
۸- حضرت زهرا (سلام الله علیها) در ضمن شمارش فلسفه ی برخی از دستورهای اسلام، چنین فرمود:
فجعل الله الایمان تطیراً لکم من الشرک، و الصلوة تنزیها لکم عن الکبر.
«خداوند، ایمان را وسیله ی پاک سازی شما از آلودگی شرک، و نماز را برای دوری و پاک نمودن شما از تکبر (در برابر حق) قرار داد».
(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۱۶، ص۲۱۱)
گفتار معصوم سوم، امام علی (سلام الله علیها):
۹- کتب امیرالمؤمنین لمحمد بن ابی بکر: ارتقب وقت الصلوة فصلها لوقتها و لاتعجل بها قبله لفراغ، و لا تؤخرها عنه لشغل.
امیرمؤمنان علی (علیه السلام) برای (نماینده اش) محمد بن ابی بکر نوشت:
«در انتظار وقت نماز باش، آن را در وقتش بخوان، هنگام فراغت، شتاب نکن که آن را قبل از فرارسیدن وقتش بخوانی، و هنگام شغل و سرگرمی، آن را از وقتش، تأخیر نینداز».
(بحار، ج۸۳، ص۱۴)
۱۰- از وصایای امیرمؤمنان علی (علیه السلام) در بستر شهادت، این بود:
والله الله فی الصلوة فانها عمود دینکم.
«خدا را، خدا را، درباره نماز، چرا که نماز ستون دین شما است».
(نهج البلاغه، نامه ۴۷)
۱۱- لکل شیء وجه، و وجه دینکم الصلاه.
«هرچیزی دارای صورت است، صورت دین شما، نماز می باشد».
(بحار، ج۸۲، ص۲۲۷)
۱۲- ان عمود الدین الصلاه، و هی اول ما ینظر فیه من عمل ابن آدم، فان صحت نظر فی عمله و ان لم تصح لم ینظر فی بقیه عمله.
«همانا نماز، ستون دین است و آن نخستین عمل انسان است که به آن توجه می شود، اگر صحیح باشد، به سایر اعمال او توجه می گردد، ولی اگر صحیح نباشد، به سایر اعمال او توجه نمی گردد.»
۱۳-واعلم ان کل شیء من عملک تبع لصلاتک.
«بدان که تمام اعمالت، تابع نمازت خواهند بود.»
(نهج البلاغه، نامه ۲۷)
[یعنی: اگر نماز، پذیرفته شود، سایر اعمال نیز پذیرفته می شود، وگرنه، سایر اعمال نیز پذیرفته نشود]
گفتار معصوم چهارم، امام حسن مجتبی (سلام الله علیه):
۱۴- هر گاه امام حسن مجتبی (علیه السلام) می خواست نماز بخواند، زیباترین لباس خود را می پوشید، شخصی پرسید: «ای فرزند رسول خدا! چرا زیباترین لباس خود را در نماز می پوشی؟».
آن حضرت در پاسخ فرمود: ان الله جمیل یحب الجمال، فاتجمل لربی، و هو یقول: «خذوا زینتکم عند کل مسجد» فاحب ان البس اجود ثیابی.
«خداوند زیباست و زیبایی را دوست دارد، و به همین جهت من لباس زیبا برای راز و نیاز با پروردگار می پوشم، که او می فرماید: «زینت خود را به هنگام رفتن به مسجد برگیرید»
(اعراف- ۳۱) پس به همین علت دوست دارم که زیباترین لباسم را (هنگام نماز) بپوشم».
(تفسیر عیاشی، ج۲، ص۱۴- بحار- ج۸۳، ص۱۷۵)
۱۵- ان من طلب العبادة تزکی لها. اذا اضرت النوافل بالفریضة فارفضوها.
«هر کس هوای عبادت دارد، دل را برای آن، پاک می کند و هر گاه نمازهای مستحبی به نمازهای واجب ضرر رسانید(باعث آسیب رسانی به یکی از صفات و ابعاد نمازهای واجب شد)، نمازهای مستحبی را ترک کنید».
(تحف العقول، ص۲۶۷)
۱۶- من ادام الاختلاف الی المسجد، اصاب احدی ثمان: آیه محکمه، و اخاً مستفاداً، و علماً مستطرفاً، و رحمه منتظره، و کلمه تدله علی الهدی او ترده عن ردی، و ترک الذنوب حیاء او خشیه.
«هر که همواره به مسجد (برای نماز) رفت و آمد کند یکی از هشت فایده به او برسد:
۱- بهره مندی از آیه ی روشنی از قرآن
۲- یافتن رفیق نیک
۳- فراگیری علم تازه
۴- برخورداری از رحمتی که در انتظارش بوده.
۵- شنیدن سخنی که راهنمای راه باشد.
۶- یا مانع انحراف گردد.
۷- یا موجب ترک گناه از روی حیا شود.
۸- یا موجب ترک گناه بر اثر ترس، گردد».
(تحف العقول، ص۲۵۸)
گفتار معصوم پنجم، امام حسین (سلام الله علیه):
۱۷- روز عاشورا، هنگامی که وقت ظهر فرا رسید، ابوثمامه ی صیداوی (یکی از یاران امام حسین علیه السلام) به آسمان نگاه کرد و سپس به امام عرض کرد: «ظهر شده است». امام حسین (علیه السلام) به آسمان نگریست و سپس به ابوثمامه فرمود:
ذکرت الصلوة، جعلک الله من المصلین الذکرین.
«نماز را به یادآوردی، خداوند تو را از نمازگزاران یادکنندگان خدا قرار دهد.»
سپس نماز را در همان میدان درگیری، به جماعت خواندند، پیکر یکی از اصحاب آن حضرت به نام «سعید بن عبدالله حنفی» (که سپر امام واقع شده بود) آماج سیزده تیر از جانب دشمن شد و هماندم پس از نماز امام حسین (علیه السلام) شهید گردید».
(مقتل الحسین مقرم، ص۲۹۴ و۲۹۶)
گفتار معصوم ششم، امام سجاد (سلام الله علیه):
۱۸- ان العبد لا یقبل من صلوته الا ما اقبل علیه منها بقلبه… .
«همانا نماز بنده پذیرفته نمی شود مگر آنچه را که با قلبش به نماز توجه کرده است».
(المواعظ العددیه، ص۲۷۰)
۱۹- اما حق الصلوه ان تعلم انها وفاده الی الله، و انک قائم بها بین یدی الله، فاذا علمت ذلک کنت خلیقا ان تقوم فیها مقام الذلیل، الراغب، الراهب ،الخائف، الراجی، المسکین، المتضرع… .
«حقّ نماز بر توآن است که بدانی ورود به درگاه خداوند است، و در حال نماز، در پیشگاه خدا ایستاده ای، بنابراین شایسته است که همچون بنده ای ذلیل، خواهنده، بیمناک، ترسان، امیدوار، درمانده و زار بایستی…»
(تحف العقول، ص۲۹۴)
۲۰- من اهتم بمواقیت الصلاه لم یستکمل لذه الدنیا.
«آنکه به وقت های نماز، اهمیت بدهد، لذت دنیا را کامل نخواهد کرد».
(فروع کافی، ج۳، ص۲۷۵)
شرح: یعین چنین فردی، همواره در فکر نماز و سخن با خدا است و دیگر به لذت ها و عیش های دنیا دل نمی بندد، تا از آن به طور کامل بهره مند شود.