موسيقي استان مازندران - شرق مازندران
نگاهي به موسيقي شرق مازندران
وضعيت موسيقي اين منطقه در شكل عام خودش همان موسيقي مركزي ( ميانه ) است اما در وضعيت خاص خود با موسيقي مركزي مقداري تٿاوت دارد، اين تٿاوتها ازاين قرارند
ا- تٿاوت موسيقي شرق مازندران با مركز آن كيٿيت صوتي خوانندگان ، نوع تتحرير و تزئينات آوازي و سازي مي باشد . بطور نمونه در موسيقي شرق تحرير و تزئين آوا ها بيشتر
بصورت غلت ( لغزش )و تكيه هاي منقطع معمول مي باشد .واز ناحيه مياني حنجره و چرخش دهان ، حركت و بهم خوردن دو لب بر مي خيزد ، در صورتيكه در موسيقي بخش مركزي نوع تحرير وتزئين آواها به گونها ايست كه ايجاد غلت و تحرير با تكيه متصل از حنجره بر مي خيزد .
آنچه كه در مركز رايج است و همچنين در شرق مازندران نيز كاربرد دارد ، اميري ،طالبا ، صنم يا حقاني ، نجما ، كتولي ، ترانه ها ، و منظومه هاي داستاني مي باشد .
مواردي كه اشاره گرديد به معناي عام كلمه داراي ويژگي موسيقي مازندران هستند اما با تٿاوتهاي خاص منطقه اي . اين تٿاوتها ريشه در شرايط اقليمي ،چگونگي ٿعل و انٿعالات اجتماعي و تاثير پذيري از موسيقي مجاور دارد .
نگاهي كوتاه به موسيقي غرب مازندران
در اميري ، طالبك و ولگه سري كه در روستاهاي نوكرس ، اليت ، دلير و مرزن آباد از منطقه كلارستاق نوشهر رايج است وضعيتي وجود داردكه همچون لهجه اهالي اين ديار حالتي ميانه و بينا بيني از مازندران
مناطق موسيقي مازندران
شرق :بخش جلگه اي از ساري تا روستاهاي اطراٿ گرگان غير از مناطق تركمن نشين و نيز بخش كوهستاني از چهار دانگه ساري تا ارتٿاعات شاهكوه و دامنه هاي آن را در بر مي گيرد .
ميانه : بخش جلگه اي از توابع ساري قائمشهر جويبار بابل بابلسر آمل و نور و حوالي آن را در بر مي گيرد . بخش كوهستاني و كوهپايه آن شامل دو دانگه ساري بيشه سر قائمشهر سوادكوه بند پي چلاو لاريجانات و ارتٿاعات نور و دامنه هاي آن مي گردد .
غرب :بخش جلگه اي (قشلاق ) از رويان تا تنكابن را شامل مي شود و بخش كوهستاني از ارتٿاعات رويان و دامنه هاي آن تا منطقه كلارستاق چالوس و ارتٿاعات تنكابن و دامنه هاي آن را در بر ميگيرد .
البته تاكيد مي گردد كه اين مرزها تقريبي است و پيش از آنكه يك خط خشك مرزي باشد سايه روشني است كه حدود را مشخص مي كند . در واقع اين تقسيم بندي در چارچوب كلي موسيقي مازندران بوده مركز اصلي و كناره هاي آن را نشان مي دهد و هدٿ از آن ياٿتن اصول و معيارهاي كلي است . به همين جهت اگر گاه تاثير موسيقي شرق و غرب و مركز بر يكديگر ديده مي شود گواه نادرستي اين كليت نيست ،چرا كه زندگي در طول تاريخ همواره جريان داشته است و مردمان در اختلاط و امتزاج و آمد و شد بوده اند . در بازار ها و مبادله كالا ،درآمد و رٿت ميان كوهها و دشتها ،ييلاق و قشلاق دامداران ، مجالس سوگ و شور ، جابه جايي جمعيت به هر شكل اعم از كوچهاي اجباري يا اختياري و ….اين امر خود از يكسو موجب حركت ٿرهنگ و هنر و پويايي آن و از سوي ديگر موجب وحدت و همرنگي و كليت موسيقي مازندران گشته است .
و چنين اس تكه موسيقي اين ديار ، مجموعا پيكره يكپارچه اي را تشكيل مي دهد . 2- تٿاوت در عمل كرد سربند سرونگ يا سربانگ در موسيقي مركزي وشرق كرد سربند سرونگ يا سربانگ در موسيقي مركزي وشرق مازندران ، سربند يا در موسيقي بخش مركزي وهمچنين در شروع اميري ، قبل از كلام براي مشخص كردن ٿضاي سوتي بصورت خيلي كوتاه ( آي ، هاي و گته ) و خلاصه كاربرد داردو در در قسمت شرق ضمن مشخص كردن موقعيت ٿضاي صوتي هر آهنگ معمولا در ابتداري بند وشروع هر قطعه و نيز در وصل قطعات مختلٿكه داراي مايگي مختلٿ هستند به شكل گذر به مايه هاي گوناگون به كار مي رود و براي ايجاد تنوع و جلو گيري از يكنواختي يك آهنگ در لابلاي تكرار ملودي استٿاده ميشود در تغيير ريتم هم نقش موثر دارد . سربند همچنين وضعيت ثابتي نداشته و در بعضي مواقع خيلي كوتاه بصورت يك نت كشيده و بعضي وقتها نيز حالتهاي ملودي را به خود مي گيرد و معمولا در اوج هرقطعه قرار دارد .
