کمکهای اولیه در سكته مغزي
اصطلاح «سكته مغزي» وضعيتي را توصيف ميكند كه در آن، جريان خون يك قسمت از مغز در اثر يك لخته خوني يا يك رگ خوني پاره شده، بهطور ناگهاني و جدي مختل ميشود. انتقال سريع بيمار به بيمارستان بسيار حياتي است. اگر سكته مغزي به دليل لخته روي داده باشد، ميتوان با دادن دارو، وسعت صدمه مغزي را محدود و روند بهبود را سريعتر كرد. سكته مغزي بهطور شايعتر در سنين بالا و نيز در افرادي كه دچار فشار خون بالا يا برخي ديگر اختلالات گردش خون هستند، رخ ميدهد. آثار سكته مغزي وابسته به حجم و بخشي از مغز است كه دچار آسيب شده است. در برخي موارد، اين وضعيت ميتواند كشنده باشد؛ با اين حال، اكثر افراد پس از سكته مغزي، بهطور كامل بهبود پيدا ميكنند.
تشخيص
ممكن است موارد زير وجود داشته باشند:
مشكلاتي در تكلم و بلع
اگر از بيمار بخواهيد كه دندانهاي خود را نشان دهد، تنها يك طرف صورت حركت خواهد كرد و يا حركت (دوطرف) يكسان نيست.
از دست دادن قدرت يا حركت در اندامها
سردرد شديد و ناگهاني
وضعيت ذهني منگ و هيجانزده كه ميتواند با مستي اشتباه گرفته شود.
از دست رفتن هوشياري بهطور ناگهاني يا تدريجي
آسيب مچ پا و انگشتان و انتهاي پا
آسيب مچ پا
شكستگي مچ پا را مانند شكستگي ساق درمان كنيد. پيچخوردگي، آسيب شايعتري است كه معمولاً در اثر چرخش مچ پا روي ميدهد. قسمت آسيبديده را بيحركت كنيد، (روي محل آسيب) يخ بگذاريد، (موضع را) با استفاده از باند فشار دهيد و آن را بالا ببريد.
تشخيص
دردي كه با حركت يا وزن انداختن روي پا، شديدتر ميشود. تورم
اهداف
كاهش درد و تورم
در صورت لزوم، درخواست كمك پزشكي
احتياط!
اگر مشكوك به شكستگي استخوان هستيد، به مصدوم بگوييد كه وزن خود را روي پا نيندازد. ساق را ثابت كنيد و نگه داريد و مصدوم را به بيمارستان منتقل كنيد.
۱) مچ پا را در راحتترين وضعيت، بيحركت و ثابت كنيد و آن را نگه داريد.
۲) اگر زمان زيادي از وقوع آسيب نميگذرد، يك كيسه يخ يا كمپرس سرد روي موضع قرار دهيد تا تورم كاهش پيدا كند.
۳) مچ پا را در يك لايه پوششي ضخيم و باند، محكم بپيچيد. اندام آسيبديده را بالا ببريد و نگه داريد. به مصدوم توصيه كنيد كه مچ خود را بيحركت نگه دارد و در صورت پايدار بودن درد، به يك پزشك مراجعه كند.
آسيبهاي انگشتان و انتهاي پا
شكستگيهاييكه استخوانهاي متعدد و كوچك انتهاي پا را مبتلا ميسازند، معمولاً در اثرآسيبهاي لهشدگي روي ميدهند. بهترين محل درمان اين شكستگيها، بيمارستان است. در زمان ارايه كمكهاي اوليه، بر روي علايمي مثل تورم، و كاهش آنها تمركز كنيد.
تشخيص
اشكال در راه رفتن
خشكي حركات
كبودي و تورم
اهداف
به حداقل رساندن تورم
فراهم كردن شرايط انتقال به بيمارستان
۱) به سرعت انتهاي پا را بلند كنيد و نگه داريد تا جريان خون منطقه كاهش پيدا كند و تورم به حداقل برسد.
۲) يك كيسه يخ يا كمپرس سرد (روي موضع) قرار دهيد. اين كار نيز به كاهش تورم كمك ميكند.
۳) شرايط انتقال مصدوم به بيمارستان را مهيا كنيد. اگر مصدوم را با آمبولانس منتقل نميكنيد، دقت كنيد كه در طول مسير، پاي او بالا برده شود.
دررفتگي مفصل ، رگ به رگشدگيها و پيچخوردگيها
دررفتگي مفصل
در اين نوع آسيبهاي مفصلي، استخوانها بهطور كامل يا نسبي از محل خود خارج ميشوند. دررفتگي مفصل در اثر نيروي شديدي كه استخوان را به يك وضعيت غيرطبيعي منحرف ميكند يا در اثر انقباض شديد عضلات روي ميدهد. اين آسيب كه شديداً دردناك است، اغلب شانه، فك يا مفاصل انگشتان يا شست را گرفتار ميكند. دررفتگي ممكن است با پارگي رباطها (مبحث « رگ به رگشدگيها و پيچخوردگيها » را ببينيد) يا صدمه به غشاهاي سينوويالي (كه سطح داخلي كپسول مفصلي را ميپوشانند همراه باشد. در برخي موارد، دررفتگي مفصل ميتواند عواقب جدي به دنبال داشته باشد. اگر مهرههاي ستون فقرات دچار دررفتگي شوند، ممكن است نخاع آسيب ببيند. دررفتگي مفاصل شانه يا لگن خاصره ميتواند به اعصاب اصلي اندامها صدمه برساند و منجر به فلج شود. دررفتگي شديد هر مفصلي ممكن است به شكستگي استخوانهاي آن مفصل نيز منتهي شود. در بسياري از موارد، افتراق دررفتگي از شكستگي بسته ممكن است مشكل باشد. اگر ذرهاي شك داشتيد، آسيب را با فرض شكستگي درمان كنيد.
تشخيص
ممكن است موارد زير وجود داشته باشند:
درد شديد «ناخوشكننده» و اشكال در حركت دادن محل آسيبديده
تورم و كبودي در اطراف مفصل
كوتاه شدن، تا شدن يا پيچ خوردن محل آسيبديده
اهداف
ممانعت از جابهجايي محل آسيبديده
فراهم كردن شرايط انتقال به بيمارستان بهطوري كه طي انتقال، اندام آسيبديده، با حفظ راحتي مصدوم، ثابت نگه دشته شود.
