– آیا در هنگام نماز خواندن می توان وسط سوره ، سوره را تغییر داد ؟ پاسخ – یک وقت انسان بقیه سوره را بلد نیست می تواند آنرا تغییر بدهد . یک وقت انسان سوره را بلد است و می خواهد وسطش سوره ی دیگری را بخواند ، فرموده اند که اگر سوره به نصف نرسیده است می توان اینکار را کرد ولی دو تا سوره است که اگر به نصف هم نرسد نمی توان آنرا تغییر داد ، یکی سوره توحید و یکی سوره کافرون است .
323– من چکار کنم که نمازهایم را مرتب بخوانم ؟
پاسخ – بعضی از والدین از فرزندانشان این گِله را دارند . بخشی از آن به برنامه ریزی در زندگی برمی گردد . می توانید ببینید که کدام نماز قضا می شود و علت آنرا بررسی کنید . آیا علت آن دیر خوابیدن یا کم خوابی است؟ آیا علت آن به تاخیر انداختن نماز و بعد فراموش کردن آن است ؟ آیا بخاطر اهمیت دادن به کار دنیاست ؟ آیا بخاطر کم اهمیت بودن نماز پیش شما است؟ پس علت را جویا بشوید و بعد آن علت را رفع کنید . اگر دیر می خوابید ، زودتر بخوابید یا اگر دیر شام می خورید ، زودتر شام بخورید . اگر خودتان نمی توانید بیدار بشوید بگویید که کسی شما را بیدار کند یا از ساعت استفاده کنیم . دیگر اینکه به معنویات اهمیت بیشتری بدهیم . چطور انسان غذا خوردن را یادش نمی رود ؟ کتاب تشویق جوانان به نماز را مطالعه کنید .
324 – اگر در وسط نماز متوجه شدیم که قبله اشتباه است باید چکار کنیم ؟
پاسخ – اگر وسط نماز متوجه شدید که قبله اشتباه است ، کلام را قطع کنید و به سمت قبله بچرخید و نماز را ادامه بدهید ، نمازتان صحیح است .
325 – من وقتی به سن تکلیف رسیدم نماز خواندن را بلد نبودم . آیا من باید قضاهای این چندسال را بخوانم ؟
پاسخ – شما قضای نماز آن چند سال را کم کم بجا بیاورید .
326 - مسجد روستای ما امام جماعت ندارد . یکی از اهالی روستا پیش نماز شده است . آیا می توانیم به او اقتدا بکنیم ؟ اگر عده ای اقتدا بکنند و عده ای اقتدا نکنند ، تکلیف نمازها چه می شود ؟
پاسخ – ما هنوز خیلی به روحانی و عالم نیاز داریم . اگر دسترسی به روحانی ندارید ، شما می توانید به یک نفر که عادل است و نماز را صحیح می خواند ، اقتدا کنید . اگر شما طرف را قبول دارید به او اقتدا کنید و نماز را به جماعت بخوانید . اگر طرف را قبول ندارید ، می توانید در نماز جماعت شرکت کنید و همراه با آنها نماز خودتان را بخوانید ولی اینجوری نباشد که توهین به پیش نماز و نماز جماعت مومنین باشد . اگر می خواهید همراه جماعت فرادا بخوانید باید نیت فرادا بکنید نه نیت جماعت . اگر فُرادا خواندن شما توهین به فرد یا جماعت نباشد اشکالی ندارد . و اِلا شما باید در خانه نماز بخوانید .
327 – اگر در بین نماز شک کنیم که نماز را اشتباه خوانده ایم ، می توانیم نماز را قطع بکنیم ؟
پاسخ – بعضی ها می گویند که شکیات نماز سخت است و اگر ما اشتباهی بکنیم ، از دوباره نماز می خوانیم . یکسری موارد هست که اگر انسان در آنها شک کند باعث بطلان نماز می شود . مثل اینکه انسان در نماز دو رکعتی شک بکند که رکعت اول است یا دوم یا در نماز سه رکعتی شک کند که رکعت دوم است یا سوم ، در این موارد نماز باطل است . باید نماز را رها کرد و دوباره خواند ولی شکیاتی هستند که نباید نماز را شکست بلکه باید اعمالی را انجام داد . مثل شک بین رکعت سوم و چهارم که باید بنای نماز را بر رکعت چهارم گذاشت و بعد یک رکعت نماز ایستاده خواند . پس در این موارد نمی شد نماز را رها کرد و دوباره نماز خواند . اگر فردی در بین نماز شکی برایش پیش آمد که حکم آنرا نمی داند نباید نماز را بشکند بلکه بنا را بر طرفی بگذارد و نماز را ادامه بدهد به این قصد که بعد از نماز این مسئله را می پرسم اگر درست بود که نمازم صحیح است ولی اگر اشکال داشت دوباره نمازم را می خوانم . انسان در همه ی موارد شک نمی کند همان مواردی که شک می کنند می توانند شکیات آنرا یاد بگیرند تا به آن عمل کنند .
333 – اگر نفهمیم که در نماز چه می خوانیم ، آیا نماز ما قبول است ؟
پاسخ- خیر نماز شما قبول نیست ولی ممکن است که نماز شما صحیح باشد . بسیاری از ما نماز صحیح می خوانیم و تکلیف از گردن ما برداشته می شود . روایت داریم که آن مقداری از نماز مورد قبول است که انسان با توجه بخواند . سعی کنیم نماز را با توجه بخوانیم .حالا اگر کسی طوطی وار هم نماز می خواند باید نمازش را بخواند و یعی کند که نمازش را با توجه بخواند . خواندن نماز طوطی وار بهتر از نخواندن نماز است . 339 – آیا گفتن وعجل فرجهم بعد از صلوات و بعد از نماز واجب است؟
پاسخ – خیر .اصل صلوات مستحب است ولی ثواب زیادی دارد . یک صلوات واجب است و آن در تشهد نماز است . بعضی از بزرگان و فقهاء توصیه می کنند که وعجل فرجهم صلوات در تشهد را نگویید .
340 – آیا در اذان نماز بعد از نام پیامبر واجب است که صلوات بفرستیم ؟
پاسخ – خیر . مستحب است .
341 – در نمازم تشهد خواندم و بعد متوجه شدم که اشتباه کرده ام و بلند شدم و نمازم را ادامه دادم . آیا نماز من صحیح است ؟
پاسخ – بله. نمازتان صحیح است ولی بخاطر تشهد بیجایی که گفته اید بعد از تمام شدن سلام نماز باید دو تا سجده ی سهو بجا بیاورید . یعنی سجده می کنید و می گویید بسم الله و بالله اللهم صل علی محمد و آل محمد ، دو بار سجده می کنید و بعد تشهد می خوانید. حالا اگر کسی نمی دانست و سجده ی سهو بجا نیاورد بعدا می تواند قضای سجده ی سهو را بجا بیاورد .
342 – من چند سال بعد از نه سالگی نماز خوانده ام ولی نمی دانم چه مقدار نماز نخوانده ام و روزه نگرفته ام .تکلیف چیست ؟
پاسخ - شما می توانید حداقلی که مطمئن هستید نماز نخوانده اید و روزه نگرفته اید را بجا بیاورید . اگر وقت کردید بیشتر بجا بیاورید بهتر است .
345 – مادرمن زانوهایش درد می کند و نمی تواند سجده بکند . او مهر را بالا می آورد . آیا نمازش درست است؟
پاسخ – مادر شما تا آنجا که می تواند سرش را خم کند و سجده را بجا بیاورد و اگر نمی تواند میزی جلویش بگذارد و روی آن سجده کند . الان جا مهری های پایه داری هست که برای نماز خواندن خوب است . اگر این کار هم برایشان امکان ندارد پیشانی را روی مهر بگذارند نه اینکه مهر را بر روی پیشانی بگذارند .
347 – آیا ما می توانیم برای بجا آوردن نمازهای قضا از دیگران کمک بگیریم ؟
پاسخ – خیر . تا شما زنده هستید کس دیگری نمی تواند نماز و روزه ی شما را بجا بیاورد .
348 – پسر و دختری که ازدواج کرده اند و به شهر دیگری رفته اند وقتی برای دیدن پدر و مادرشان به شهرشان می آیند ، تکلیف نماز آنها چیست ؟
پاسخ – اگر کسی از محل زادگاه خودش دل نکنده است و اعراض نکرده است یعنی اینکه بنا دارد روزی برگردد و در آنجا زندگی کند یا احتمال زندگی در آنجا را می دهد آنجا وطن او محسوب می شود ، نمازش کامل و روزه اش صحیح است . حالا اگر احتمال می دهد که دیگر نمی خواهد به محل زادگاهش برگردد یعنی اعراض کرده ، وقتی برای دیدن اقوام و فامیل به آنجا می رود نمازش شکسته است . اگر تصمیم دارد ده روز بماند نمازش کامل است . حالا اگر زن و شوهر به محل زادگاه شوهر می روند و شوهر اعراض هم نکرده ، مرد نمازش را کامل ولی خانم که اهل آن شهر یا روستا نیست نمازش را شکسته می خواند . برعکس آن هم صادق است .
362 – آیا هر اشتباهی در نماز با سجده ی سهو درست می شود ؟
پاسخ – خیر . بعضی از اشتباهات موجب بطلان نماز است ولی بعضی از اشتباهات سجده ی سهو دارد و در بعضی از اشتباهات باید قضای نماز بجا آورده شود مثل تشهد فراموش شده . موارد سجده ی سهو عبارت است از کلام و قیام و تشهد بی جا و شک بین رکعت چهار و پنج درنماز است.
363 – آیا اگر در نمازهای مستحب بعضی از قسمت ها را از روی مفاتیح بخوانیم اشکال دارد ؟
پاسخ – خیر اشکالی ندارد . 370 – وقتی ما به قم برای زیارت می رویم صبح می رویم و بعد از ظهر برمی گردیم . آیا ما باید نماز شکسته بخوانیم ؟
پاسخ – اگر سفر شما زیارتی است ، باید نماز را شکسته بخوانید . بعضی از فقها می گویند که اگر کسی سفر زیاد داشته باشد باشد حتی سفر زیارتی ، باید نمازش را کامل بخواند .
371 – من نوزده سال دارم و تا الان نماز نخوانده ام یا یکی در میان خوانده ام . برای قضای نمازهایم چکار باید بکنم ؟
پاسخ – شما نمازهای قضای گذشته را به مرور زمان بخوانید . نماز قضا وقت معین ندارد و شما می توانید هر موقع که وقت کردید نماز قضا را بخوانید . شما باید هر چه زودتر نمازهای قضا را بخوانید .
378 – خواندن نماز مرد با انگشتر طلا چه حکمی دارد؟
پاسخ – باطل است . اگر مرد با زیور طلا نماز بخواند ، نمازش باطل است .
382 – حکم نماز در قطار و هواپیما چیست ؟
پاسخ – اگر کسی نماز نخوانده باشد یا می داند که اگر به مقصد برسد به نماز نمی رسد باید در قطار یا هواپیما نماز بخواند . اگر شما بتوانید نمازتان را قبل از سوار شدن در قطار یا هواپیما بخوانید خیلی بهتر است . اگر فرصت نیست با طهارت وضو سوار هواپیما بشوید . البته قطار برای نماز نگه می دارد . در هواپیما امکان نگه داشتن نیست . پس سعی کنید که با وضو باشید و هر قدر از شرایط نماز را که می توانید رعایت کنید از جمله روبه قبله بودن ، قیام و رکوع . در قطار اینها امکان دارد البته کمی تکان می خورد و ممکن است که قبله کمی انحراف داشته باشد ولی می شود نماز خواند . اگر در هواپیما جایی برای نماز بود درهمان جا نماز می خوانید ولی اگر جایی نبود روی صندلی خودتان نماز را بخوانید و اگر امکان داشت رو به قبله می شوید و می خوانید . برای سجده خوب است که چیزی به همراه داشته باشید ولی اگر چیزی به همراه نداشتید به گفته ی اکثر فقهاء می شود روی کاغذ هم سجده کرد . مقید باشید که در هیچ حالتی نمازتان قضا نشود . در این مواقع است که انسان باید امتحان بدهد که اهل نماز است یا خیر .
384 – اگر انسان در سفر مکه نداند که قبله از کدام طرف است ، نمازش چه حکمی دارد ؟
پاسخ – وقتی هواپیما از ایران حرکت می کند و به سمت عربستان می رود معمولا سر هواپیما رو به قبله است . وقتی داریم برمی گردیم سر هواپیما پشت به قبله است . خلبانها می دانند که قبله از کدام طرف است . اگر ما با جغرافیای محلی که سفر می کنیم آشنا باشیم ، می توانیم حدود قبله را تشخیص بدهیم و نماز را بخوانیم .
386 – اگر در نماز کمی حرکت کنیم مثلا کسی به ما تنه بزند و ما حرکت کنیم ، نماز ما چه حکمی دارد ؟
پاسخ – اگر صورت نماز به هم نخورد نماز باطل نیست . ولی اگر جمله ای در همان حال گفته شده باشد ، آنرا تکرار کنید و نمازتان صحیح است .
389 – شک بعد از محل به چه شک هایی گفته می شود ؟ ( نماز)
پاسخ – معمولا این اصطلاح بیشتر در شک نماز بکار برده می شود و معنایش این است که شک در جزئی است که محل آن گذشته است و وارد جزء بعدی شده است . فردی سر از سجده بر می دارد و تشهد می خواند و در وسط آن شک می کند که دو تا سجده انجام داده است یا یکی ، این شک بعد از محل است زیرا محل سجده گذشته است و فرد در محل تشهد است . این شک اعتباری ندارد . 401 – اگر به امام نماز جماعت شک داریم آیا می توانیم به او اقتدا کنیم ؟
پاسخ – مثلا شما امام جماعت را عادل می دانستید ولی حالا شک دارید که عادل است یا خیر ، دراین صورت می توانید اقتدا بکنید . از طرفی می دانید که امام جماعت شخص گناهکاری بوده است ولی نمی دانید که توبه کرده است یا نه ، در این صورت شما نمی توانید اقتدا کنید . در ضمن به وسوسه ی شیطان هم توجه داشته باشید که شما را از نماز جماعت باز ندارد .
402 – استفاده از مُهرهای شماره انداز نماز چه حکمی دارد ؟
پاسخ – اشکالی ندارد . این مُهرها بگونه ای است که وقتی سجده روی آن می کنیم مقداری پایین می رود و توقف می کند . این مقدار حرکت اشکالی ندارد .
404 – من در دوران نوجوانی در مورد روزه و نماز کاهلی کرده ام . نسبت به روزه ها و نمازهای گذشته چکار کنم ؟

پاسخ – در مورد نمازهای قضا شده ، هر وقت که شما می توانید و فرصت دارید آنها را بجا بیاورید . نماز قضا وقت معینی ندارد . مثلا نماز قضای صبح را می توانید در شب بخوانید . در مورد روزه های قضا آنها را بجا بیاورید . هر مقدار از روزه ها را که توانستید بگیرید و بقیه آنها را وصیت کنید که از اموالتان بجا بیاورند و باید کفاره ی روزه ها را هم بدهید که همان یک مد طعام یا 750 گرم طعام است که باید آنرا به فقیر بپردازید . اگر روزه های شما عمدی بوده است باید کفاره ی شصت تایی بپردازید .