ماهي طلايي Gold fish

[azadeh]

ماهي طلايي از خانواده cyprinidae (كپور ماهيان و ماهي قنات) و زير خانواده cyprininae بوده كه در اصل جد ماهي طلايي، ماهي كپور crucian ميباشد.
هزاران سال است كه اين ماهي در چين نگهداري و پرورش داده ميشود و امروزه در تمام نقاط ئنيا تكثير ميشود.
ماهي طلايي در طبيعت بصورت وحشي يافت نميشود.

تفاوت هاي جنس نر و ماده:
اختلاف بين جنسها ميتواند تنها در هنگامي ديده شود كه ماهي ها بالغ شده باشند. بدن جنس ماده از پهلو به پهلو پهن و گرد شده و بر روي سرپوش آبشش و گاهي بر روي باله هاي سينه اي جنسي ماهي هاي نر نقاط و برجستگيهاي سفيد كوچك ظاهر ميشود.

اندازه:
در درياچه هاي بزرگ ماهي طلايي ميتواند به آساني به طول 40cm يا بزرگتر برسد. در آكواريوم اين ماهي ها بندرت بزرگتر از 15-20cm ميشوند، در تنگ و جامهاي كوچك كه امروزه اكثر مردم اين ماهي را در آن نگهداري ميكنند بدليل استرس ناشي از كمبود فضا و غذا اندازه اين ماهي بندرت بيشتر از 6-8cm ميشود.

مكان نگهداري:
مخازن كوچك براي نگهداري اين ماهي ها مناسب نيستند ولي گونه هاي مقاومتري وجود دارند كه ميتوانند در آنها دوام بياورند و چند گاهي در آن زندگي كنند. اگر مخزن نگهداري ماهي به اندازه كافي بزرگ باشد، ماهي به راحتي 15-20 سال عمر ميكند.
در هر حال شما ميتوانيد اين ماهي را در تنگهاي بزرگتر و با قطر دهانه زياد (جهت تبادل بهتر اكسيژن) نگهداري نماييد، حتي در اين مخازن نيز نميتوان بيش از دو ماهي را براي مدت طولاني نگهداري كرد، چرا كه مصرف اكسيژن آب بشدت بالا ميرود و موجب تلفات ميگردد.
يك آكواريوم بزرگ كه به خوبي هوادهي ميشود به همراه گياهان بادوام (گياهان آب سرد) و فضاي كافي براي شنا كردن يك محيط ايده آل براي نگهداري ماهي طلايي در خانه است. اين ماهي علاقمند به حفر محوطه كف آكواريوم براي بدست آوردن غذا است، به منظور دادن شانس بروز رفتارهاي طبيعي به ماهي از شن و ماسه نرم و حتي المقدور بدون لبه هاي تيز استفاده شود.

خصوصيات اجتماعي:
ماهي طلايي بشدت صلح جو است، هم با همنوع خودش و هم با ماهي هاي ديگر، البته استثنائاتي هم براي ماهي هايي كه در تنگهاي كوچك يا فضاي كم بمدت طولاني به تنهايي زندگي ميكنند وجود دارد، كه به ماهي تازه وارد به آن فضاي كم واكنش تهاجمي نشان ميدهند و در صورتي كه به فضاي بزرگتري منتقل شوند اين حالت تهاجمي را از دست ميدهند.
در صورتي كه چند ماهي طلايي را در يك آكواريوم بزرگ نگهداري كنيد، احساس راحتي زيادي را به آنها هديه خواهيد كرد.

دما و تركيب آب:
اين ماهي دماي بين 2-25 درجه سانيگراد را ميتواند تحمل كند، اما بهترين دما براي آنها بين 17-21 درجه سانتيگراد است. در آب گرم ماهي ها چندين بار فعالتر از آب سرد هستند. اين ماهيان بسيار مقاوم بودهو حساسيت كمي را نسبت به تغييرات فيزيكي آب و دما از خود نشان ميدهند، اما در هر صورت آب بايد سرشار از اكسيژن و پاكيزه از فضولات باشد. تعويض منظم آب (حداقل 4/1 حجم آب در هفته) به نگهداري اين ماهي در شرايط مناسب كمك خواهد كرد.

غذا:
ماهي طلايي همه چيز خوار است، غذاهاي خشك بخصوص آنها كه بطور اختصاصي براي آنها توليد شده بسيار مناسب هستند و بايد از دادن غذاهاي خاص مناطق گرمسيري پرهيز كرد، چرا كه اين ماهي نسبت به ماهي هاي مناطق حاره اي نياز كمتري به پروتئين داشته و در عوض كربوهيدرات بيشتري مصرف ميكنند.
علاوه بر غذاهاي خشك ماهي طلايي علاقه بسياري به خوردن حشراتي مثل مگس سركه و كك هاي آبي دارد، آنها همچنين سبزيجات را دوست دارند و د صورتي كه به آنها سبزيهاي برگ پهن تازه مثل كاهو و اسفناج بدهيد، ماهي با نوك زدن پي در پي آنها را مصرف ميكند، البته اقلامي از غذاهاي گياهي پرك شده در بازار وجود دارد كه براي اين ماهي ها مناسب است.

توليد مثل:
ماهي طلايي به سادگي در استخرهاي بزرگ باغي توليد مثل ميكند و شما پس از مدتي متوجه تعداد زيادي بچه ماهي در حال شنا در استخر خواهيد شد.
در آكواريوم هاي خاص كه سرشار از اكسيژن و گياه و غذاي پرك شده گياهيست نيز توليد مثل انجام ميشود، در چنين شرايطي ميبايست آكواريوم در معرض نور خورشيد قرار گرفته و رژيم غذايي بسيار خوب و متنوعي براي آنها در نظر گرفت.
اگر ماهي ها براي توليد مثل آماده هستند (ترجيحا اواخر بهار) بهتر است به نسبت يك ماهي ماده، دو تا سه ماهي نر در يك جايگاه مخصوص اقدام نموده و پس از انتقال، احتمالا طي همان روز يا سپيده صبح روز بعد تخم ريزي و توليد مثل صورت ميپذيرد كع جداسازي ماهيان مولد بعد از تخم ريزي به منظور جلوگيري از خورده شدن تخمها توسط آنها ضروري است.
جمع آوري و انتقال ماهيهاي متولد شده آسان نيست، چرا كه آنها به تغييرات دما بسيار حساسند، بطوريكه حتي اختلاف يك درجه هم ميتواند موجب بروز ناهنجاريهاي شكلي و ظاهري گردد. بايد توجه داشت كه بچه هاي متولد شده بايد تحت يك رژيم غذايي مقوي كه به شكل پودر ميباشد قرار گيرند.
امروزه كار توليد مثل كمتر در استخرهاي باغي بصورت طبيعي انجام ميشود، بلكه اسپرم و تخم از ماهيهاي مولد استحصال ميشود و سپس در تانكهاي مخصوص با هم به منظور لقاح مخلوط ميشوند كه با اين روش تقريبا تمام تخمها بارور ميشوند.

انواع ماهي هاي طلايي:
ماهي طلايي در چند رنگ و شكل توليد و عرضه ميشود، از رنگهاي كاملا سفيد، قرمز، زرد و يا سياه تا ماهي هاي واجد لكه هاي رنگي بر روي بدن مثل آبي، سياه و قرمز، سفيد.
همچنين ماهي هايي با باله هاي بلند و كشيده وجود دارند كه به نام ستاره دنباله دار معروفند و بواسطه ظاهر بسيار زيبايشان مورد توجه عموم قرار ميگيرند. تمامي بچه ماهي ها در ابتدا خاكستري متمايل به سبز هستند، اما رنگ دائمي و واقعي خود را معمولا بعد از سه ماه پيدا ميكنند، در اينجا به يك گونه بسيار معروف از ماهي طلايي اشاره ميكنيم:

ماهي طلايي دم چادري carassiuse auratus (veiltails) :
متعلق به خانواده cyprinidae و زير خانواده cyprininae است.
دم چادري يك ماهي طلايي زيباست و زادگاه اصلي آن كشور چين است. همانند يك ماهي طلايي معمولي در هنگتم فصل توليد مثل نقاط يا برجستگي هاي سفيد كوچكي روي سرپوش آبششي جنس نر را ميپوشاند، در حاليكه جنس ماده داراي قطر بدني بيشتر بوده و چاقتر به نظر ميرسد. هرگز نبايد يك دم چادري را با يك ماهي مهاجم مثل sunfish در يك آكواريوم نگهداري كرد، چرا كه باله هاي زيباي اين ماهي غذاي خوبي براي اين ماهي هاي مهاجم است، بهتر است دم چادري ها با هم نگهداري شوند.
دماي مطلوب براي آنها12-24 درجه سانتيگراد است و نسبت به ماهي طلايي معمولي تحمل كمتري نسبت به دماي پايين آب دارند، آب آكواريوم بايد شفاف و عاري از هرگونه فضولات و سرشار از اكسيژن باشد. تغذيه و توليد مثل آنها شبيه ماهي طلايي معمولي است، تنوع زيادي در گونه هاي دم چادري ديده ميشود، اما بدون شك بهترين انواع شناخته شده آنها عبارتند از دم چادري كلاه قرمز اوراندا (red caporanda) دم چادري كاليكو (calico goldfish) ماهي تلسكوپي سياه (black telescope fish) و دم چادري كله شيري (veiltail) (lion head) . اين گونه ها نياز به توجه كمتري نسيبت به انواع ديگر دم چادري دارند مثل دم چادري خيره به آسمان (sky gazer) كه داراي چشمهاي كاملا رو به بالاست و رانچو (runcho) كه فاقد باله پشتي بوده و همچنين ماهي طلايي چشم كيسه اي يا چشم حنايي (bubble eye) كه واجد دو كيسه بزرگ در قاعده چشمهاست. اين نوع از ماهي ها نياز به رسيدگي و توجه خاص در نگهداري دارند.

ملاحظات ويژه:
در هنگام خريداري يك ماهي طلايي بيشتر از زيبايي بايد به سلامتي ماهي از هر جهت توجه كرد و هرگز ماهي هايي با ظاهري بي حال و لاغر و بدشكل خريداري نكنيد.