هر آنچه درباره قورمه سبزی باید بدانید

[saman1990]

قورمه‌سبزی در بین غذاهای ایرانی ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد. تنها غذایی است كه تغییری نكرده است. به‌عنوان مثال آبگوشتی كه در حال حاضر تهیه می‌شود، با آنچه 100سال پیش پخته می‌شد، متفاوت است چون در آن زمان خبری از سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی نبود. كباب كوبیده هم همین‌طور. در زمان‌های دور كباب با گوجه همراه نبود، خورش قیمه نیز چنین راهی را پیموده است اما قورمه‌سبزی اصالت ذاتی خودش را طی سال‌ها به طور كامل حفظ كرده است. از سوی دیگر قورمه‌سبزی تنها غذایی است كه همزمان مسیر مدرنیته را هم طی كرده است، آن هم چه جور! پیتزای قورمه‌سبزی كه معرف حضورتان هست. درحقیقت قورمه‌سبزی به نوعی یك غذای پست مدرن محسوب می‌شود.

جایگاه

با اینكه قورمه‌سبزی هرگز جزء غذاهای مجلسی نبوده اما طبخ صحیح آن یكی از شرایط واجب برای كدبانو بودن است. درحقیقت قورمه‌سبزی مانند اندرونی‌های قدیمی یكی از مهم‌ترین و خصوصی‌ترین بخش‌های آشپزی و درعین حال زندگی است.

كم هستند كسانی كه با قورمه‌سبزی میانه خوبی ندارند كه بیشتر آنها از میان خانم‌ها هستند، عمده‌ترین دلایل آن بوی شنبلیله و استفاده از گوشت قرمز در طبخ این غذاست. هر ملیتی ذائقه مخصوص به خودش را دارد، به‌‌عنوان مثال غذای كره‌ای تند و شیرین است. غذای هندی‌ها معطر و تند است و خوراك مردم آمریكای لاتین تند و شور است. ذائقه ایرانی‌ها هم به سمت ترشی و شوری تمایل دارد و قورمه‌سبزی به‌عنوان سمبل ملی ذائقه ایرانی شناخته می‌شود.

انواع قورمه سبزی

قورمه‌سبزی از معدود غذاهایی است كه در همه جای ایران رواج دارد اما این غذا مانند زبان فارسی، در عین اصالت در هر منطقه لهجه خودش را دارد. در شمال ایران قورمه‌سبزی رامعمولا بدون حبوبات می‌پزند، یا این که شنبلیله را حذف می‌کنند. با لوبیاچیتی تهیه می‌كنند. در تهران لوبیای چیتی یا لوبیای قرمز استفاده می‌شود. در تبریز از لوبیای چشم بلبلی استفاده می‌شود و سبزی را سرخ نمی‌كنند و در خوزستان به قورمه‌سبزی رب گوجه‌فرنگی اضافه می‌كنند. درست مانند لهجه‌های متفاوت!

خواص قورمه سبزی

در بین انواع خوراك‌ها شاید كمتر غذایی باشد كه مانند قورمه‌سبزی مجموعه‌ای كامل از تمام مواد مورد نیاز بدن را داشته باشد.





لوبیا

مهم نیست كه در این غذا از چه نوع لوبیایی استفاده می‌شود، لوبیا سرشار از فیبر، كلسیم و پروتئین گیاهی است و حتی اگر كسی اهل خوردن گوشت نباشد، تمامی مواد موردنیاز بدنش را از این غذا دریافت می‌كند.





سبزی قورمه

سبزی قورمه به‌طور معمول تركیب تره، جعفری، گشنیز و اندكی شنبلیله است. شنبلیله مسئول تقسیم بوی خوش و منحصربه‌فرد قورمه‌سبزی است. علاوه‌بر آن حاوی مقادیر زیادی آهن، فسفر و ویتامین d است و با آنكه مقدار آن در بین دیگر سبزیجات كم است اما اثر تقویتی آن كاملا موثر است. درعین حال شنبلیله مانند یك داروی گوارشی عمل می‌كند و اشتهاآور و كاهش‌دهنده فشارخون است. سایر سبزیجات نیز در كنار شنبلیله علاوه‌بر تامین ویتامین‌ها و املاح مورد نیاز بدن را تامین می‌كنند.





لیموامانی

استفاده از لیموامانی در قورمه‌‌سبزی یكی از ابداعات بی‌نظیر آشپزی است. لیموامانی تازه به دلیل آنكه بسیار ترش است، به صورت تازه مصرف نمی‌شود. به همین دلیل آن را خشك كرده و در غذا به كار می‌برند. وجود لیموامانی در قورمه‌سبزی كاربردی چندگانه دارد یكی آنكه عمدتا ویتامین c آن از سایر مركبات بیشتر است، بنابراین علاوه بر طعم‌دهندگی، چربی غذا را كنترل كرده و بخش مهمی از مضرات گوشت قرمز را از بین می‌برد. از سوی دیگر لیموامانی در خورش روغن اضافه غذا را به خودش جذب می‌كند. به همین دلیل از چاقی و جذب بیش از اندازه روغن جلوگیری می‌كند، پس اگر استعداد چاقی دارید، دور خوردن لیموی خورش را خط قرمز بكشید.






گوشت

در قورمه‌سبزی عموما از گوشت گوسفندی و گاه گوشت گوساله استفاده می‌شود. گوشت قرمز پروتئین بدن را تامین كرده و منبعی غنی از آهن، روی و سلنیوم است.






پیاز

ضدعفونی‌كننده سیستم گوارشی و اشتها‌آور بوده و در كنار سبزیجات مكمل‌ بسیار مناسبی به‌شمار می‌رود.






برنج

خورش قورمه‌سبزی با پلو سرو می‌شود، بنابراین كربوهیدرات مورد نیاز بدن را تامین و به همراه خورش، بسته غذایی كاملی را ارائه می‌دهد كه كم‌نظیر است.