بسم الله الرحمن الرحیم
معناي شرك
سلام علیکم
شرک معنا و مفاهیم مختلفی دارد که هر کدوم از انسانها ممکن است به یکی از این معنا دچار شوند. ( انشالله که ما جزوشون نباشیم)
در زیر به معنای شرک ، آثار شرک ، نشانه های شرک ، انگیزه های شرک و مبارزه با شرک می پردازیم .
معناى شرك
شرك، معناى وسيع و گستردهاى دارد كه بارزترين آن شرك به معناى بتپرستى است و اين نوع شرك،
به فتواى فقها موجب خروج از جرگهى دين و سبب ارتداد انسان مىشود.
شرك معانى ديگرى نيز دارد: اطاعت بى چون و چرا از غير خدا و يا پيروى از هواى نفس كه قرآن مىفرمايد:
«و لقد بعثنا فى كلّ امّة رسولاً ان اعبدوا اللّه و اجتنبوا الطاغوت»1
و همانا فرستاديم در هر امّتى رسولى، كه خدا را عبادت كنيد و از طاغوت اجتناب كنيد.
يا مىخوانيم:
«أفرأيت من اتّخذ الهه هواه»2
آيا نديدى كسى كه هواى نفس خود را خداى خود قرار داده است.
در قرآن بيش از 100 مرتبه عبارتِ «دون اللّه» و «دونه» آمده است، يعنى اطاعت و پرستش غير خدا شرك است.
مؤمنان نيز در مواردى كه به غير از فرمان الهى و معيارهاى الهى عمل مىكنند، از مدار توحيد خارج مىشوند.
«و ما يؤمن اكثرهم باللّه الاّ و هم مشركون»3 يعنى اكثر مؤمنان، مشرك نيز هستند و تكيهگاههاى غير الهى دارند.
در روايت آمده است كه اين گونه شرك، از حركت مورچه در شب تاريك بر سنگ سياه پوشيدهتر است.
بنابراين شرك، تنها بتپرستى نيست،
بلكه وابستگى به هر قدرت، مقام، مال، مدرك، قبيله و هر امرى كه در جهت خدا نباشد،
شرك است.
آثار شرك
1- حبط عمل:
شرك، كارهاى خوب انسان را از بين مىبرد، همان گونه كه آتش، درختانِ سبز يك جنگل را از بين مىبرد.
قرآن، خطاب به پيامبر مىفرمايد: «لئن اشركت ليحبطنّ عملك»4اگر مشرك شوى، تمام اعمالت نابود مىشود.
2- اضطراب و نگرانى:
هدف يك فرد خداپرست و موحّد، راضى كردن خداى يكتاست كه زود راضى مىشود، امّا كسى كه به جاى خدا در فكر راضى كردن ديگران باشد،
دائماً گرفتار اضطراب و نگرانى است. زيرا تعداد مردم زياد است و هر كدام هم خواستهها و توقّعات گوناگونى دارند.
حضرت يوسفعليه السلام در زندان به دوستان مشرك خود فرمود:
«ءارباب متفرّقون خير ام اللّه الواحد القهّار» 5 ، آيا چند سرپرست و ارباب بهتر است يا يك خداى واحد.
قرآن مىفرمايد: مثال كسى كه از خدا جدا شود، مثال كسى است كه از آسمان پرتاب شود و طعمهى انواع پرندگان قرار گيرد و
هر ذرّهى او به مكان دورى پرتاب شود. «و مَن يشرك باللّه فكانّما خَرَّ من السماء فتَخطَفه الطيَر او تَهوى به الرّيح فى مكان سَحيق» 6
آرى، توحيد و بندگى خالص خداوند، قلعهى محكمى است كه انسان را از هدر رفتن، به هر كس دل بستن، دور هر كس چرخيدن،
به هر كس اميد داشتن، تملّق و ستايش از هر كس و ترسيدن از هر كس، حفظ مىكند.
در حديث مىخوانيم:
«كلمة لاالهالاّاللّه حِصنى فمن دَخل حِصنى أمِنَ من عذابى» 7
توحيد قلعه و دژ محكمى است كه هر كس در آن وارد شود، از عذاب خداوند در امان خواهد بود.
3- اختلاف و تفرقه:
در جامعهى توحيدى، محور همه چيز خداوند است، رهبر، قانون و راه را خدا تعيين مىكند و همه دور همان محور مىچرخند،
ولى در جامعهى شرك آلود، به جاى خداى واحد، طاغوتها، سليقهها و راههاى متعدّد وجود دارد و مردم را دچار اختلاف و تفرقه مىنمايد.
قرآن مىفرما يد:
«لاتكونوا من المشركين من الّذين فرّقوا دينهم» 8
از مشركان نباشيد، از كسانى كه (به خاطر سليقههاى شخصى و نظريّات از پيش ساخته)، عامل تفرقه مىشوند.
4- خوارى و ذلّت در قيامت:
قرآن مىفرمايد:
«لا تَجعل مع اللّه الهاً آخَرَ فتُلقى فى جهنّم مَلوماً مَخذولاً» 9
با خداى واحد، معبود ديگرى قرار ندهيد كه با ملامت به دوزخ پرتاب خواهيد شد.
نشانههاى شرك
يكى از نشانههاى شرك، بهانهگيرى در برابر قانون الهى است. قرآن به بعضى از آنها اشاره نموده، مىفرمايد:
* آيا هرگاه پيامبر قانونى آورد كه با سليقهى شما هماهنگ نبود، تكبّر مىورزيد؟ «أفكلّما جاءكم رسول بما لاتهوى انفسكم استكبرتم» 10
* همين كه فرمان جهاد مىرسيد، مىگفتند: چرا به ما دستور جنگ و جهاد داديد؟ «لِمَ كتَبتَ علينا القِتال» 11
* هنگامى كه غذا براى گروهى از بنىاسرائيل رسيد، گفتند: چرا اين غذا؟ «لن نَصبِرَ على طعام واحد»12
* هرگاه خداوند مثالى مىزد، مىگفتند: چرا اين مثال؟ «ماذا اراد اللّه بهذا مثلاً» 13
نشانهى ديگر شرك، برترى دادن فاميل، مال، مقام و... بر اجراى دستور خدا است.
در آيه 24 سوره توبه مىخوانيم:
اگر پدران، فرزندان، برادران، همسران، فاميل، ثروت، تجارت و مسكن نزد شما از خدا و رسول و جهاد در راه او محبوبتر باشد، منتظر قهر خدا باشيد.
شرك به قدرى خطرناك است كه با وجود آن كه قرآن چهار مرتبه در كنار توحيد، به احسانِ والدين سفارش كرده،
امّا اگر والدين فرزند خود را به غير خدا فرا خوانند، قرآن مىفرمايد: نبايد از آنها اطاعت كرد. 14
انگيزههاى شرك
مردم، يا به خاطر قدرت به سراغ كسى مىروند كه قرآن مىفرمايد: تمام مردم حتّى قدرت آفريدن يك مگس را ندارند، «لن يخلقوا ذباباً و لو اجتمعوا له» 15
يا به خاطر لقمه نانى به سراغ اين و آن مىروند، كه قرآن مىفرمايد: «لا يملكون لكم رزقاً»16
يا به خاطر رسيدن به عزّت به سراغ كسى مىروند كه قرآن مىفرمايد: «فانّ العزّة للّه جميعاً» 17
يا به خاطر نجات از مشكلات، دور كسى جمع مىشوند كه قرآن مىفرمايد: «فلا يملكون كشف الضرّ عنهم» 18
و در جاى ديگر مىفرمايد: كسانى كه به جاى خدا به سراغشان مىرويد، بندگانى مثل خودتان هستند: «عباد امثالكم» 19
چرا شما بهترين آفريننده را رها مىكنيد و به ديگران توجّه داريد؟ «تذرون احسن الخالقين» 20
مبارزه با شرك
اوّلين پيام و هدف تمام انبيا، مبارزه با شرك و دعوت به بندگى خالصانه خداوند است.
«ولقد بعثنا فى كلّ اُمّة رسولاً اَنِ اعبدوا اللّه واجتنبوا الطاغوت»21
تمام گناهان، مورد عفو قرار مىگيرد، جز شرك. «اِنّ اللّه لا يغفر ان يشرك به و يغفر مادون ذلك» 22
انبيا مأمور بودند با صراحت كامل از انواع شركها برائت جويند. 23
شريك قرار دادن براى خداوند مردود است، گرچه درصد آن بسيار كم باشد.
اگر 99% كار براى خد اوند و تنها يك درصد آن براى غير خدا باشد، تمام كار باطل است.
چنانكه قرآن مىفرمايد: «و اعبدوا اللّه و لا تشركوا به شيئاً» 24
نه تنها بتها و طاغوتها، بلكه انبيا و اولياى الهى نيز نبايد شريك خداوند قرار گيرند.
خداوند به حضرت عيسى مىفرمايد: آيا تو به مردم گفتى كه من و مادرم را شريك خدا قرار دهيد. «ء انتَ قلتَ للناس اتّخذونى وامّى الهَين من دون اللّه» 25
شريك دانستن براى خ داوند، افترا، تهمت و گناه بزرگ است. «و مَن يشرك باللّه فقد افترى اثماً عظيماً» 26
شرك، به قدرى منفور است كه خداوند مىفرمايد: پيامبر و مؤمنين حقّ ندارند براى مشركان، حتّى اگر از خويشاوندانشان باشند، استغفار نمايند.
«ما كان للنبىّ والّذين آمنوا اَن يستغفروا للمشركين و لو كانوا اولى قُربى»27
اسلام، با استدلال و منطق به مبارزه با شرك مىپردازد و مىفرمايد: غير خدا چه آفريده كه شما به آن دل بستهايد؟!
«ماذا خلقوا من الارض»28 مرگ و حيات شما به دست كيست؟ عزّت و ذلّت شما به دست كيست؟
آرى، رها كردن خداوندى كه قدرت و علم بى نهايت دارد و به سراغ افراد و اشيائى رفتن كه هيچ كارى به دستشان نيست، بزرگترين ظلم به انسانيّت است.
اسير جماد و انسان شدن و تكيه به صنعت كردن و كمك از عاجز خواستن خردمندانه نيست. يكى از اهداف نقل داستانها و تاريخ گذشتگان در قرآن،
ريشه كن كردن رگههاى شرك است.
پا ورقی ...........................
1 =نحل 36
2 =جاثیه 23
3 =یوسف 105
4 =زمر 65
5 =یوسف 39
6 =حج 31
7 =بحار ج 49 ص 127
8 =روم 32
9 =اسراء 38
10 =بقره 87
11 =نساء 77
12 =بقره 61
13 =بقره 26
14 =عنکبوت 8 - لقمان 15
15 =حج 73
16 =عنکبوت 17
17 =نساء 139
18 =اسراء56
19 =اعراف 194
20 =صافان 135
21 =نحل 36
22 =نساء 48، 116
23 =هود 54
24 =نساء 36
25 =مائده 116
26 =نساء 48
27 =توبه 113
28 =فاطر 40
_________________
امام على عليهالسلام :
خوش بينى ، اندوه را مىكاهد و از افتادن در بند گناه ، مىرهاند .
پاسخ با نقل قول
