فیزیولوژی فضایی

[Nihal]

بی وزنی در فضا:
شخصی که در یک ماهواره مداری یا سفینه بدون شتاب قرار دارد بی وزنی یا شرایط نیروی g را در حد صفر احساس خواهد کرد که گاهی میکروگراویتی یا جاذبه ی کوچک نامیده می شود.به این معنا که شخص به طرفین سفینه کشیده نشده بلکه به راحتی در درون راهروها شناور می ماند.باید دقت داشت جاذبه هم برروی سفینه و هم برروی فرد در یک جهت اعمال می شود.بنابراین هر دوی آنها توسط نیروی شتابی به یک سمت کشیده می شوند.
مشکلات فیزیولوژیک بی وزنی(جاذبه کوچک):
1-بیماری حرکتی طی چند روز اول سفر
2-جابجایی مایعات بدن به علت عدم کارایی نیروی جاذبه در تولید فشار طبیعی برای تنظیم جریان خون و مایعات بدن
3-کاهش فعالیت فیزیکی به علت عدم نیاز به انقباض عضلات که برای مقابله با جاذبه مورد نیاز است.

نزدیک به %50 فضانوردان در طول 2تا 5 روز اول مسافرت فضایی خود به بیماری حرکت که همراه با تهوع وگاهی اوقات استفراغ است ، مبتلا می شوند.
زمانی که فضانورد به مدت طولانی در فضا می مانند، اثرات زیر مشاهده می شود:
1-کاهش حجم خون
2-کاهش توده گلبولهای قرمز
3-کاهش قدرت عضلانی
4-کاهش برون ده قلبی
5-از دست دادن توده استخوانی

به همین دلیل برای فضانوردان برنامه های ورزشی در طول سفرشان، در نظر گرفته می شود.
در روز اول بازگشت به زمین فضانوردان در حین ایستادن به دلیل کاهش حجم خون و کاهش توان تنظیم فشار خون، مستعد به غش کردن بودند و هنوز هم تا حدی به این صورت است.مطالعات اخیر برروی فضانوردان طی پرواز های اخیر نشان داده که آنها ممکن است حدود 1 درصد از توده استخوانی را در هر ماه حتی با ادامه تمرینات از دست بدهند.
فضانوردانی که از پروازهای فضایی بازگشته اند تا 4الی 6 ماه مستعد شکستگی های استخوانی هستند و حتی ممکن است چندین هفته زمان نیاز باشد تا به شرایط قلبی- عروقی واستخوانی و تناسب عضلانی قبل از پرواز خود برگردند.



منبع: فیزیولوژی پزشکی گایتون/هال نوشته پروفسور هال