صغراي برهان فطرت
برهان فطرت به هر صورت كه اقامه شود از جهت كبراي خود كه مبتني بر تضايف، بين دو طرف اميد و يا دو طرف محبت است تام است
و تمام دشواري آن، متوجه صغري است و استحكام برهان در گرو اثبات اين است كه آدمي نه آنگاه كه فكر مي كند و گمان مي برد،
بلكه در متن واقعيت خود، اميد به موجود مطلق ازلي داشته و يا محبّ اوست.
كشتي شكسته اي كه در شبي تاريك، گرفتار گردابي هايل است و موج خروشان دريا، هستي بيمناك او را فرا گرفته است،
هنگامي كه اميد خود را به حقيقتي بي نياز از هر سبب، متوجه مي كند، او را مي يابد؛ قبل از آن كه به مقدّمهي نخست برهان دست يابد،
به نتيجهي برهان كه همان خداوند سبحان است رسيده است،
زيرا معرفت او در آنهنگام معرفتي حصولي و مفهومي نيست، بلكه دانشي شهودي است.
.
او از دريچهي شهودِ نياز و احتياجي كه به حقيقت مطلق دارد به شهود آن حقيقت نايل شده و از همين مسير نيز اميد و رجاي خود را به دست آورده است.
يعني اوّل، حقيقت مطلق را به اندازه هستي خود، مشاهده كرده، آنگاه به وي اميدوار يا علاقه مند مي شود.
منبع:تبیین براهین اثبات وجود خدا
آیت الله جوادی آملی
با اندکی تصرف و تلخیص
پاسخ با نقل قول
