ديوان شمس

[!MAHSA!]

بیا دل بر دل پردرد من نه


بیا رخ بر رخان زرد من نه


تویی خورشید وز تو گرم عالم

یکی تابش بر آه سرد من نه


چو مهره توست مهر جمله دل‌ها

بر این نطع هوای نرد من نه


بیار آن معجز هر مرد و زن را

به پیش دشمن نامرد من نه


به هر شرطی که بنهی من مطیعم

ولیکن شرط من درخورد من نه


کلاه لطف خود با تارک من

برای بوش و بردابرد من نه


از آن گردی که از دریا برآری

بیار آن گرد را بر گرد من نه


به هر باده نمی‌گردد سرم مست

به پیشم باده خوکرد من نه


خمش ای ناطقه بسیارگویم

سخن را پیش شاه فرد من نه

[!MAHSA!]

ایا گم گشتگان راه و بیراه


شما را باز می‌خواند شهنشاه


همی‌گوید شهنشه کان مایید

صلا ای شهره سرهنگان به درگاه


به درگاه خدای حی قیوم

دعا کردن نکو باشد سحرگاه


بپیوندید پیوند قدیمی

چو هی چفسیده بر دامان الله


چو یوسف با عزیز مصر باشید

برون آیید از زندان و از چاه


دلا بی‌گاه شد بازآ به خانه

که ترک آید شبانگه سوی خرگاه


صلا اکنون میان بسته‌ست ساقی

صلا کز مهر سرمست است دلخواه


به مغناطیس آید آخر آهن

به سوی کهربا آید یقین کاه


کنون درهای گردون برگشادند

که عاجز شد فلک از ناله و آه


بیا سجده کنان چون سایه‌ای دوست

که بر منبر برآمد امشب آن ماه


مثال صورتی پوشیده گر چه

منزه بود از امثال و اشباه


چو گنج جان به کنج خانه آمد

به گردش می‌تنیدم همچو جولاه


خمش کن تا که قلماشیت گویم

ولکن لا تطالبنی بمعناه


ولیک آن به که آن هم شیر گوید

کجا اشکار شیر و صید روباه

[!MAHSA!]

چنین می‌زن دو دستک تا سحرگاه


که در رقص است آن دلدار و دلخواه


همی‌گو آنچ می‌دانم من و تو

ولی پنهان کنش در ذکر الله


فغان کردن ز شیر حق بیاموز

نکردی آه پرخون جز که در چاه


درآ چون شیر و پنجه بر جهان زن

چه جنبانی به دستان دم چو روباه


ز بس پیوستگی بیگانه باشیم

سلامم زان نکردی بر سر راه


چو قرآن را نداند جز که قربان

بیا قربان شو اندر عید این شاه


شبی که عشق باشد میهمانم

ببینم بدر را بی‌اول ماه

[!MAHSA!]

سماع آمد هلا ای یار برجه


مسابق باش و وقت کار برجه


هزاران بار خفتی همچو لنگر

مثال بادبان این بار برجه


بسی خفتی تو مست از سرگرانی

چو کردندت کنون بیدار برجه


هلا ای فکرت طیار برپر

تو نیز ای قالب سیار برجه


هلا صوفی چو ابن الوقت باشد

گذر از پار و از پیرار برجه


به عشق اندرنگنجد شرم و ناموس

رها کن شرم و استکبار برجه


وگر کاهل بود قوال عارف

بدو ده خرقه و دستار برجه


سماح آمد رباح از قول یزدان

که عشقی به ز صد قنطار برجه


به عشق آنک فرشت گوهر آمد

چو موج قلزم زخار برجه


چو زلفین ار فروسو می‌کشندت

تو همچون جعد آن دلدار برجه


صلایی از خیال یار آمد

خیالانه تو هم ز اسرار برجه


بسی در غدر و حیلت برجهیدی

یکی از عالم غدار برجه


بسی بهر قوافی برجهیدی

خموشی گیر و بی‌گفتار برجه

[!MAHSA!]

خدایا مطربان را انگبین ده


برای ضرب دست آهنین ده


چو دست و پای وقف عشق کردند

تو همشان دست و پای راستین ده


چو پر کردند گوش ما ز پیغام

توشان صد چشم بخت شاه بین ده


کبوتروار نالانند در عشق

توشان از لطف خود برج حصین ده


ز مدح و آفرینت هوش‌ها را

چو خوش کردند همشان آفرین ده


جگرها را ز نغمه آب دادند

ز کوثرشان تو هم ماء معین ده


خمش کردم کریما حاجتت نیست

که گویندت چنان بخش و چنین ده

[!MAHSA!]

ایا خورشید بر گردون سواره


به حیله کرده خود را چون ستاره


گهی باشی چو دل اندر میانه

گهی آیی نشینی بر کناره


گهی از دور دور استاده باشی

که من مرد غریبم در نظاره


گهی چون چاره غم‌ها را بسوزی

گهی گویی که این غم را چه چاره


تو پاره می‌کنی و هم بدوزی

که دل آن به که باشد پاره پاره


گهی دل را بگریانم چو طفلان

مرا گویی بجنبان گاهواره


گهی بر گیریم چون دایگان تو

گهی بر من نشینی چون سواره


گهی پیری نمایی گاه دومو

زمانی کودک و گه شیرخواره


زبونم یا زبونم تو گرفتی

زهی عیار و چست و حیله باره

[!MAHSA!]

مبارک باد آمد ماه روزه


رهت خوش باد ای همراه روزه


شدم بر بام تا مه را ببینم

که بودم من به جان دلخواه روزه


نظر کردم کلاه از سر بیفتاد

سرم را مست کرد آن شاه روزه


مسلمانان سرم مست است از آن روز

زهی اقبال و بخت و جاه روزه


بجز این ماه ماهی هست پنهان

نهان چون ترک در خرگاه روزه


بدان مه ره برد آن کس که آید

در این مه خوش به خرمنگاه روزه


رخ چون اطلسش گر زرد گردد

بپوشد خلعت از دیباه روزه


دعاها اندر این مه مستجاب است

فلک‌ها را بدرد آه روزه


چو یوسف ملک مصر عشق گیرد

کسی کو صبر کرد در چاه روزه


سحوری کم زن ای نطق و خمش کن

ز روزه خود شوند آگاه روزه


بیا ای شمس دین و فخر تبریز

تویی سرلشکر اسپاه روزه

[!MAHSA!]

چو بی‌گاه است و باران خانه خانه


صلای جمله یاران خانه خانه


چو جغدان چند این محروم بودن

به گرداگرد ویران خانه خانه


ایا اصحاب روشن دل شتابید

به کوری جمله کوران خانه خانه


ایا ای عاقل هشیار پرغم

دل ما را مشوران خانه خانه


به نقش دیو چند این عشقبازی

لقبشان کرده حوران خانه خانه


بدیدی دانه و خرمن ندیدی

بدین حالند موران خانه خانه


مکن چون و چرا بگذار یارا

چرا را با ستوران خانه خانه


در آن خانه سماع ختنه سور است

ولیکن با طهوران خانه خانه


بنا کرده‌ست شمس الدین تبریز

برای جمع عوران خانه خانه

[!MAHSA!]

مکن راز مرا ای جان فسانه


شنیدستی مجالس بالامانه


شنیدستی که الدین النصیحه

نصیحت چیست جستن از میانه


شنیدستی که الفرقه عذاب

فراقش آتش آمد با زبانه


چو لا تاسو علی ما فات گفته‌ست

نمی‌ارزد به رنج دام دانه


چو فرموده‌ست حق کالصلح خیر

رها کن ماجرا را ای یگانه


هلا برجه که ان الله یدعوا

غریبی را رها کن رو به خانه


رها کن حرص را کالفقر فخری

چرا می ننگ داری زین نشانه


چو ره بگشاد ابیت عند ربی

چه باشد گر کم آید خشک نانه


تجلی ربه نی کم ز کوهی

بخوان بر خود مخوان این را فسانه


خدا با توست حاضر نحن اقرب

در آن زلفی و بی‌آگه چو شانه


ولی زان زلف شانه زنده گردد

بخوان قرآن نسوی تا بنانه


چو گفته‌ست انصتو ای طوطی جان

بپر خاموش و رو تا آشیانه

[!MAHSA!]

خدایا رحمت خود را به من ده


دریدی پیرهن تو پیرهن ده


مرا صفرای تو سرگشته کرده‌ست

ز لطف خود مرا صفراشکن ده


اگر عالم به غم خوردن به پای است

مده غم را به من با بوالحزن ده


خدایا عمر نوح و عمر لقمان

و صد چندان بدان خوب ختن ده


سهیل روی تو اندر یمن تافت

مرا راهی به سوی آن یمن ده