نگاه به نامحرم

[!ALIPOUR!]

قرآن و نگاه نامحرم
پرسش 1. آيا درباره نگاه به نامحرم آيه اي در قرآن هست؟
((قل للمومنين بعضوا من ابصارهم))1.؛ « به مومنان بگو: چشم هاي خود را از نگاه به نامحرم فرو گيرند».
(( و قل للمومنات يغضضن من ابصارهن))2.« و به زنان با ايمان بگو: چشم هاي خود را از نگاه هوس آلود فروگيرند».
گفتني است اگر انسان به خوبي بداند؛« عالم محضر خداوند است» و باور كند هيچ يك از اعمال و حركات ما از ديد الهي پنهان نيست و اين مطلب را بارها و بارها به خود تلقين كند تا به مرحله احساس و باور قلبي برسد ترك عملي كه موجب ناخشنودي خداوند است كاري ممكن و شدني مي باشد.
پيامبر بزرگ اسلام (ص) در حديثي مي فرمايد:« يابن آدم... و ان نازعك
1. نور(24)، آيه 30.
2. همان، آيه 31.
بصرك الي بعض ما حرمت عليك فقد اعنتك عليه بطبقتين فاطيق»1؛« فرزند آدم!... اگر چشمت بخواهد تو را به نگاه حرام بكشاند من دو پلك در اختيار تو قرار داده ام، پس آنها را فرو بند».
و نيز پيامبر(ص) مي فرمايد:« هر چشمي در روز قيامت گريان است، مگر سه چشم؛ چشمي كه از خوف خداوند بگريد و چشمي كه از محارم الهي بسته گردد و چشمي كه در راه خدا بيدار بماند».
حضرت صادق(ع) در حديثي نوراني مي فرمايد:« النظر سهم مسموم من سهام ابليس من تركها لله عزوجل لا لغيره اعقبه امنا وايمانا يجد طعمه»2؛ « نگاه ناروا تيري مسموم از تيرهاي شيطان است. هر كس آن را تنها به خاطر خدا ترك كند، خداود آرامش و ايماني به او مي دهد كه طعم گواراي آن را در خود مي يابد».
امير مومنان (ع) مي فرمايد:« هر كس چشمش را آزاد بگذارد، حسرتش زياد مي گردد».3
با مراقبت دروني و دوري از زمينه هاي بيروني و سپردن دل و روح خود به خداوند از دستبرد شيطان مي توان محفوظ ماند و اگر انسان با وجود مواظبت و پاسداري از دل و چشمش گاهي فريب خورد و نگاهي نا به جا انداخت، مي تواند با توبه فوري، اين خطا را جبران كند و اثر سوء آن را از جان و روحش پاك كند.
مهم اين است كه نگاه حرام به صورت عادت در نيايد و قبح آن شكسته
1- اصول كافي، ج8، ص219، نشر دارالكتب الاسلاميه.
2- محمد، محمدي ري شهري، ميزان الحكمه، ج4، ص3292، نشر دارالحديث.
3- بحار الانوار، ج14، ص38.
نگردد، يعني بايد هوشيار باشد و از دل و چشم خود نگهاباني دهد و اگر گرفتار خطا شد با سلاح توبه دشمن را ناكارا كند. چون اگر چشم رها و آزاد گردد و به هر صورت و هر منظره اي نگاه كند، اين كار عادت و ملكه انسان مي شود و در روايتي از امام عسكري(ع) آمده است: برگرداندن صاحب عادت از عادتش مانند معجزه است.1
اگر انسان به خوبي بفهمد كه بسياري از آلودگي ها و انحرافات از يك نگاه ناروا كه نگاه هاي بعدي را به دنبال داشته و استغفار و توبه اي همراه آن نبوده، سرچشمه گرفته، همين فكر، عامل كنترل بسيار مهمي است كه انسان بيدار و هوشيار را از خطا حفظ مي كند.
1- بحار الانوار، ج12، ص38.

نگاه هاي حرام
پرسش 2- نگاه هاي ممنوع و حرام كدام است؟
نگاه هاي حرام عبارت است از:
1. نگاه به چهره آرايش كرده زن.
2. نگاه به زيور آلات زن.
3. نگاه به عكس بي حجاب زن آشنا.
4. نگاه با ريبه (ترس افتادن به حرام).
5. نگاه به بدن مرد نامحرم (به جز صورت و دست ها).
6. نگاه به تمام بدن زن نامحرم (به جز صورت و دست ها تا مچ).
7. نگاه هوس آلود (هر چند به صورت و دست ها و يا به بدن هم جنس).

نگاه هاي حلال
پرسش 3. نگاه هاي جايز و حلال كدام است؟
نگاه هاي جايز عبارت است از:
1. نگاه به زن روستانشين،1
2- نگاه به عكس بي حجاب زن ناشناس،
3- نگاه هم جنس به هم جنس (به جز عورت)،
4- نگاه به زن به منظور ازدواج (با شرايط خاص)،
5- نگاه به زن بي حجاب كه اگر سرزنش شود، تاثير نمي پذيرد،
6- نگاه به زن كهنسال2 كه هيچ گونه رغبتي به ازدواج با او نيست،
7- نگاه به زن غير مسلمان؛ خواه از اهل كتاب باشد يا نه.3
1. توضيح المسائل مراجع،م 2433؛ نوري، توضيح المسائل، م2429؛ تبريزي، استتاءات، س1597؛ وحيد، توضيح المسائل، م 2442 و خامنه اي، استفتاء، س509.
2. صافي، توضيح المسائل مراجع، و 2433 و هدايه العباد، ج2 (النكاح)م18.
3. توضيح المسائل مراجع،م 2433؛ نوري، توضيح المسائل،م 2429؛ العروه الوثقي، ج1 (الستر)؛
وحيد، توضيح المسائل، م2442؛ خامنه اي، اجوبه الاستفتاءات، س438.
نگاه حرام
پرسش4. آيا نگاه حرام جزء گناهان كبيره است؟
خير، ولي اگر نگاه حرام به عمد تكرار و بر آن اصرار ورزيده شود، حكم گناه كبيره را پيدا مي كند.4
1. از نظر برخي مراجع (آيات عظام بهجت و مكارم شيرازي).
2. جاهايي كه به طور معمول نمي پوشانند (مانند موها، گردن و دست ها).
3. به جز جاهايي كه به طور معمول مي پوشانند.
4. امام، تحرير الوسيله، ج1(شرائط امام الجماعه)، و م1؛ فاضل، نوري، مكارم، تعليقات علي العروه (شرائط امام الجماعه)، م13؛ تبريزي، التعليقه علي منهاج الصضالحين (التقليد)، م29؛ صافي، هدايه العباد، ج2، م1244و 1245؛ سيستاني، منهاج الصالحين، ج1، م29؛ بهجت، وسيله النجاه، ج1، م1061، 1062؛ دفتر: وحيد، خامنه اي.
پرسش 5. حكم نگاه كردن به صورت نامحرم چيست؟ اگر گناه به طور «خيره» و نه از روي قصد و غرضي باشد، باز هم اشكالي دارد؟
همه مراجع (به جز صافي): نگاه به صورت نامحرم، اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشكال ندارد؛ ولي اگر با يكي از اين دو مشخصه همراه باشد، جايز نيست.1
آيه الله صافي: نگاه به قصد لذت حرام است و بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام نيز بنابر احتياط واجب جايز نيست.2
تبصره: فرض مساله در رساله هاي عمليه، در مورد نگاه عمدي و پيوسته است؛ و گرنه نگاه اتفاقي به فتواي همه مراجع تقليد اشكالي ندارد.
1. توضيح المسائل مراجع، م 2433، 2436؛ نوري، توضيح المسائل، م2429 و 2432؛ العروه الوثقي؛ ج1 (الستر)، م2 و (احكام التخلي) م8؛ وحيد، توضيح المسائل، م2442 و 2445؛ دفتر: خامنه اي.
2. مكارم، استفتاءات، ج1، س799 و تبريزي، صراط النجاه، ج5، س1274 و دفتر: همه مراجع.
نگاه به پاي نامحرم
پرسش6. آيا نگاه كردن به پاي زن نامحرم، از مچ با پايين جايز است؟
همه مراجع (به جز مكارم): خير، نگاه به پاي زن از مچ به پايين نيز- هر چند بدون قصد لذت- حرام است.3
آيه الله مكارم: آي، ولي بهتر آن است كه نگاه نكند.4
4. دفتر: مكارم.

نگاه از آينه
پرسش7. آيا نگاه به موهاي زن نامحرم، از داخل آينه جايز است؟
همه مراجع: خير، جايز نيست.1
تبصره. حكم نگاه از آينه، شيشه، آب صاف و مانند آن، با عكس و فيلم زن تفاوت دارد. نگاه از داخل آينه به زن نامحرم جايز نيست؛ ولي نگاه به عكس و فيلم او- اگر ناآشنا باشد- بدون قصد لذت جايز است.
1. توضيح المسائل مراجع، م2433؛ وحيد، توضيح المسائل، م2442؛ نوري، توضيح المسائل، م2449 و خامنه اي، استفتاء، ص487.

نگاه به زيبايي ها
پرسش8. اگر انسان همان طور كه از ديدن باغ و گلستان لذت مي برد، از نگاه كردن به چهره زن لذت ببرد؛ آيا اين كار حرام است و مصداق قصد لذت به حساب مي آيد؟
همه مراجع: اين گونه نگاه ها چون جنبه لذت جنسي دارد، جايز نيست.2
2. توضيح المسائل مراجع، م2433.

نگاه به مانتويي
پرسش9. آيا نگاه به برجستگي هاي بدن زن نامحرم (مانند سينه و پشت) از روي لباس و مانتو جايز است؟
همه مراجع: اگر با قصد لذت لذت باشد و يا بترسد كه به گناه بيفتد، نگاه به اين مواضع جايز نيست.3
3. با استفاده از منابع عنوان «پوشيدن مانتو...» و العروه الوثقي، ج1، م16.
نگاه به مرد
پرسش10. آيا همان گونه كه نگاه مرد به زن حرام است، نگاه زن به مرد نيز حرام است؟
همه مراجع (به جز بهجت و سيستاني): آري، نگاه زن به بدن مرد نامحرم {به جزء سر، گردن و دست ها و جاهايي كه معمولا آن را نمي پوشانند} حرام است؛ هر چند بدون قصد لذت باشد.1
آيات عظام بهجت و سيستاني: نگاه زن به بدن مرد نامحرم با قصد لذت حرام است و بنابر احتياط واجب بدون قصد لذت افتادن به حرام هم نيز {به جز قسمتي از بدن كه معمولا آن را نمي پوشانند مانند سر و دست ها} جايز نيست.2
پرسش11. حكم نگاه كردن زن به بازو و آرنج مرد نامحرم چيست؟
آيات عظام امام، خامنه اي، صافي: جايز نيست.3
آيات عظام تبريزي، مكارم، سيستاني، نوري، فاضل و وحيد، اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به گناه باشد، اشكالي ندارد.4
آيت اله بهجت: بنابر احتياط واجب جايز نيست.5
3. خامنه اي، استفتاء، س487؛ صافي، جامع الاحكام، ج2، س1712، امام، استفتاءات، ج3، (نظر)، س6 و 39.
4. مكارم، استفتاءات، ج2، م1043؛ تبريزي، استفتاءات، س1591؛ وحيد، توضيح المسائل، م2442 و دفتر: فاضل و سيستاني.
5. بهجت، توضيح المسائل، م1933.
پرسش12. آيا زنان مي توانند به حجم بدن مرد نامحرم (مانند پشت و سينه) از روي لباس نگاه كنند؟
همه مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به گناه باشد، اشكال ندارد.1
1.العروه الوثقي، ج2، (الستر) م3 و 16، و (احكام التخلي) م1؛ دفتر: خامنه اي.

نگاه به استاد
پرسش13. حكم نگاه پيوسته به صورت استاد زن، در هنگام درس چيست؟
همه مراجع(به جز صافي): اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام باشد، اشكال ندارد.2
آيه الله صافي: بدون قصد لذت نيز بنابر احتياط واجب جايز نيست؛ ولي اگر نگاه اتفاقي باشد، اشكال ندارد.3
2. توضيح المسائل مراجع، م2433؛ العروه الوثقي ج2 (النكاح)، م31؛ نوري، توضيح المسائل، م2429؛ وحيد، توضيح المسائل، م2442 و خامنه اي، استفتاء، س509.
3. صافي، توضيح المسائل مراجع، م2433، جامع الاحكام، ج2، س1700 و هدايه العباد، ج2، (النكاع) م18 و دفتر: خامنه اي.
پرسش 14. استاد ما بد حجاب است و حجاب شرعي را رعايت نمي كند و در هنگام نوشتن مطالب روي تخته سياه، دست و موهاي سر او، بيش از اندازه ظاهر مي شود، تكليف ما چيست؟
آيات عظام امام، خامنه اي، صافي، فاضل و نوري: نگاه به او هر چند بدون قصد لذت، اشكال دارد.4
آيه الله بهجت: نگاه به او، هر چند بدون قصد لذت، جايز نيست. 4. امام، فاضل و نوري، تعليقات علي العروه الوثقي، (النكاح)، م27؛ خامنه اي، استفتاء، س516 و 582؛ صافي، هدايه العباد، ج2، (النكاح)، م27 و دفتر: بهجت.
آيات عظام تبريزي، سيستاني، صافي، مكارم و وحيد: اگر از زنان بي باكي است كه او را امر به حجاب كنند، اعتناء نمي كند؛ نگاه به او- بدون قصد لذت و ترس افتادن به حرام- اشكالي ندارد.1
1. سيستاني، توضيح المسائل مراجع، م2434؛ تبريزي، التعليقه علي منهاج الصالحين، (النكاح) م1232؛ مكارم، استفتاءات ج2، س1029، 1039 و تعليقات علي العروه الوثقي، (النكاح)، م27؛ وحيد، توضيح المسائل، م2443.
پرسش15. نگاه پيوسته دختران به چهره استاد نامحرم مرد، در كلاس درس چه حكمي دارد؟
همه مراجع: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به گناه باشد، اشكال ندارد.2 2. بهجت، سيستاني و مكارم، توضيح المسائل مراجع، م 2433، تبريزي، استفتاءات، س1591؛ وحيد، توضيح المسائل، م2442؛ صافي، هدايه العباد، ج2 (النكاح) م19؛ نوري، توضيح المسائل، م2429؛ امام، تحريرالوسيله، ج2، (النكاح) م19، دفتر: خامنه اي.