کشف یک حس تازه در سوسک بالدار

[ღazitaღ]

در نوعی از سوسکهای بالدار دانشمندان در بررسی احوال حشرات به کشف حس تازه‏ای در نوعی از سوسکهای بالدار دست یافته‏اند که به آنان اجازه می‏دهد از فواصل بسیار دور (حدود سی کیلومتر) وقوع آتش‏سوزی در جنگل یا مناطق مسکونی و یا صحراها را تشخیص دهند و خود را برای تخم‏گذاری در چوبهای گرم و نیم‏سوخته به آنجا برسانند.توجه سوسکهای بالدار به آتش‏سوزی در مناطق مختلف، نخستین بار در دهه 1940 و در جریان آتش‏سوزی گسترده در منطقه‏ای در شمال آمریکا مشاهده شد. در این حادثه آتش‏نشانان در کمال حیرت شاهد هجوم گسترده سوسکهایی بودند که خود را از کیلومترها راه به محل آتش‏سوزی رسانده بودند.بررسیهایی که در آن هنگام صورت گرفت روشن ساخت که سوسکها نمی‏توانستند با کمک عواملی نظیر شنیدن صدای آتش‏سوزی و یا استشمام بوی آن که توسط باد به اطراف پراکنده می‏شد به وقوع آتش‏سوزی پی برده باشند زیرا فاصله محل اقامت سوسکها تا محل آتش‏سوزی بیش از سی و دو کیلومتر بود.تحقیقات پی‏گیر پژوهشگران برای کشف این راز عجیب بعد از حدود پنجاه سال به نتیجه رسیده است و یک گروه از محققان در دانشگاه بن موفق شده‏اند از این رفتار حیرت‏انگیز پرده بردارند و از این طریق به شناسایی حس تازه‏ای در این نوع سوسکها توفیق یابند. حسی که آن را «گیرنده نوری ـ مکانیکی» نامگذاری کرده‏اند.مطالعاتی که در ساختمان بدنی سوسکهای موسوم به «ملانوفیلا اکیومینیت Melanophila acuminateبه انجام رسیده آشکار ساخته که از بدن این حشرات حدود صد شاخک حسی بسیار ریز آویخته است که در سر هر یک زائده‏ای کروی‏شکل به قطر یک صدم میلی‏متر قرار دارد.این کره‏های کوچک تشعشعات مادون قرمز ناشی از موجهای حرارتی حاصل از آتش‏سوزی را که تا فواصل زیاد پراکنده می‏شود دریافت می‏کنند و بلافاصله آن را به حرارت مبدل می‏سازند. این حرارت از طریق کره به عضو حساس درون کره منتقل می‏شود و سبب انبساط و تورم آن می‏شود. منبسط شدن شاخک حساس به نوبه خود موجب می‏شود تا شاخک با رشته‏های عصبی بدن حشره تماس برقرار کند و این شاخکها نیز پیام دریافتی را به مرکز عصبی حشره منتقل می‏سازند و حشره را از وقوع آتش‏سوزی و مکان آن مطلع کنند.به نوشته دیلی تلگراف به اعتقاد متخصصان، این حس جدید شبیه چشمی است که در وسط بدن حشره قرار دارد و به عوض نور مرئی به تشعشعات نامرئی مادون قرمز حساس است. چنین سیستمی که قابلیت تبدیل نور به حرارت و سپس به حرکت مکانیکی را داشته باشد تا کنون در جانوران دیگر مشاهده نشده است.